05-03-2015 / 25 χρονια, για «στρωσιμο» σιδηροτροχιων…

05-03-2015. Αθήνα - Πάτρα, με τρένο: 25 χρόνια, για «στρώσιμο» σιδηροτροχιών… Του Κώστα Ρόζου- Η ανυπαρξία ενιαίας στρατηγικής των τοπικών φορέων και η "σαλαμοποίηση" τού έργου από το φορέα υλοποίησης, οδήγησαν στον χρονικό «εκτροχιασμό» τού σιδηροδρομικού δικτύου τής Βόρειας Πελοποννήσου... Είναι γεγονός, ότι η υπόθεση της κατασκευής του νέου σιδηροδρομικού δικτύου, δεν ευρίσκεται αυτό το διάστημα στην ημερήσια (πολιτική) διάταξη. Το θέμα, μάλλον, «ξεθώριασε» και δημοσιογραφικά… Κούρασε, απογοήτευσε, ξεχάστηκε…; Ίσως όλα αυτά μαζί. «Και πολύ ασχοληθήκαμε», θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος. «Και της Άρτας το γιοφύρι, γρηγορότερα τελείωσε. Επί δύο - τρεις δεκαετίες, τρένο ακούμε και τρένο δεν βλέπουμε…» Ουδέποτε, πάντως, το στρατηγικής σημασίας έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης Αθήνας – Πάτρας, ήταν σε υψηλό βαθμό πολιτικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος, αφού η διαχρονική διαχείρισή του, ήταν τουλάχιστον περιπτωσιολογική και αποσπασματική. Το γνωστό, «βλέποντας και κάνοντας» Έτσι, και εν έτι 1993, ούτε καν στα «ψιλά» πέρασε μια σημαντική μελέτη και ασυζητητί πετάχτηκε στα «σκουπίδια», η οποία αν είχε αξιοποιηθεί σωστά, σήμερα δεν θα αναρωτιόμαστε, ούτε πότε το τρένο θα φτάσει στην Πάτρα, ούτε θα υπήρχε δυσανασχέτηση στις τοπικές κοινωνίες με τη διαφορετική αντιμετώπιση των παραλιακών οικισμών σε Κορινθία και Αχαΐα (αλλού εγκρίθηκαν υπογειοποιήσεις, αλλού εγκρίθηκαν παρακάμψεις, αλλού παρέμειναν διχοτομήσεις)… Και ενώ σήμερα η συζήτηση -περί σύγχρονου τρένου- έπρεπε να είναι σε άλλο επίπεδο, στο πόσες δηλ. εμπορικές αμαξοστοιχίες θα μπορούσαν να διακινούνται απευθείας από το λιμάνι της Πάτρας με κατεύθυνση τον ευρωπαϊκό βορά, και πόσες εκφορτώσεις πλοίων θα μπορούσαν να γίνονταν σε ελληνικά τρένα από τα λιμάνια Αιγίου, Κιάτου, Κορίνθου, αντ’ αυτής επί μία δεκαπενταετία τουλάχιστον ανακυκλώνεται η ίδια συζήτηση: Υπομονή, το τρένο έφτασε στο Κιάτο. Υπομονή, σύντομα θα φτάσει στο Ξυλόκαστρο. Υπομονή, σύντομα θα το δούμε στη Ακράτα. Υπομονή, η υπογειοποίηση του Διακοπτού τελείωσε. Υπομονή, οι σταθμοί και οι στάσεις είναι έτοιμοι από το 2012. Υπομονή, τα τούνελ και η παράκαμψη του Αιγίου εδώ και χρόνια είναι έτοιμα. Υπομονή, η Παναγοπούλα είναι (σχεδόν) έτοιμη. Υπομονή, μέσα στο 2015 θα δημοπρατηθούν άλλα 10 χλμ… Και τα χρόνια περνάνε, με αλλεπάλληλες ανανεώσεις χρόνου. Αρχικός σχεδιασμός: Κιάτο – Αίγιο, ολοκλήρωση το 2009. Άντε το 2010, γιατί φταίξανε ενστάσεις τοπικών κοινωνιών. Άντε το 2011, γιατί φταίξανε τα οικονομικά προβλήματα των κατασκευαστών. Άντε το 2012, γιατί φταίξανε οι ενστάσεις «αντιπάλων» κατασκευαστών. Άντε το 2013, γιατί φταίξανε τα έργα στο Θολοπόταμο που πνίξανε την Αιγείρα. Άντε το 2014, γιατί εμποδίζανε τα αρχαιολογικά ευρήματα. Άντε το 2015, γιατί φταίξανε οι καθυστερημένες απαλλοτριώσεις. Άντε το 2016, γιατί φταίξανε προβλήματα χρηματοδότησης. Άντε το 2017 γιατί… κλπ. κλπ. κλπ. Σε γενικές γραμμές, πάντοτε κάτι φταίει. Είτε αυτό ονομάζεται έλλειψη εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού, είτε ατολμία αντιμετώπισης μιας καταστροφικής «τριτοκοσμικής» γραφειοκρατίας, είτε σύγχυση αρμοδιοτήτων, είτε έλλειψη ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών… είτε, είτε… Θα μπορούσε, βέβαια, όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις να ενσωματωθούν στο εξής ρητορικό ερώτημα: «Τελικά, το έργο τού νέου σιδηροδρομικού δικτύου Κορίνθου - Πατρών, είναι έργο που υλοποιεί η κεντρική εξουσία ή έργο που το διαχειρίστηκαν οι κατά τόπους παράγοντες εξουσίας…;» Με άλλα λόγια «Υπήρξε και πόσο επηρέασε, ένα αόρατο πολιτικό «μπρα ντε φερ» μεταξύ κεντρικής εξουσίας και τοπικής αυτοδιοίκησης, χρησιμοποιώντας δίκαια τοπικά αιτήματα, αναλόγως εκλογικών σκοπιμοτήτων ;» Όμως, σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι πολύ πιο περίπλοκο. Για να εξαχθεί κάποιο ασφαλές συμπέρασμα για το «τις πταίει» στο σχεδιασμό τού σύγχρονου σιδηροδρόμου, θα πρέπει όσοι ενεπλάκησαν τις περασμένες δεκαετίες με την περιφερειακή – πολιτική διαχείρισή του, να ερωτηθούν, αν ασχολήθηκαν σε βάθος με την διερεύνηση της τοπικής ιστορίας, της γεωμορφολογίας, τους τουριστικούς και αρχαιολογικούς προορισμούς, τους περιφερειακούς συγκοινωνιακούς κόμβους, τους υπάρχοντες και μελλοντικούς χωροταξικούς σχεδιασμούς, τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής κατά μήκος της παραλιακής βόρειας Πελοποννήσου. Πασιφανές, ότι το εν λόγω ερώτημα θα μείνει στο διηνεκές αναπάντητο… Με το σκεπτικό αυτό, λοιπόν, ας ξεκινήσουμε από τη φράση «τις πταίει» τού Τρικούπη, ο οποίος σε πέντε χρόνια -δανειζόμενος 250 εκατομ. φράγκα- ένωσε την Πάτρα και την Αθήνα με γραμμή μικρότερη των τότε διεθνών σιδηροδρομικών προδιαγραφών, τονίζοντας ότι λόγω μεγάλου κόστους η μεγαλύτερη γραμμή θα κατασκευαζόταν αργότερα… Τότε κατασκευάσθηκαν και οι δεκάδες σταθμοί - στάσεις κατά μήκος των παραλίων του νότιου Κορινθιακού σε σημεία που, είτε ήταν κωμοπόλεις, είτε ήταν μικρά εμπορικά επίνεια της πυκνοκατοικημένης τότε ενδοχώρας. Με απλά λόγια, η σημερινή οικιστική μορφή της βόρειας Πελοποννήσου οφείλεται κατά πολύ στη μελέτη - κατασκευή του σιδηροδρόμου στα τέλη του 19ου αιώνα. Βέβαια, το «αργότερα» του Τρικούπη, ήρθε (ως σκέψη) με καθυστέρηση ενός αιώνα ! Αισίως, λοιπόν, φτάσαμε στο 1993. Τη χρονιά εκείνη, οι δεκάδες παραθαλάσσιες Κοινότητες εκατέρωθεν του Κορινθιακού Κόλπου, έγιναν αποδέκτες ενός ογκωδέστατου βιβλίου, με το συνοδευτικό έγγραφο του αρμόδιου Υπουργείου που ζητούσε να ενημερωθούν οι δημότες και οι τοπικοί φορείς επί του περιεχομένου και να αποσταλούν τυχόν προτάσεις ή ενστάσεις... Ουσιαστικά, τότε εισήχθη -με πλάγιο τρόπο- στην ελληνική πραγματικότητα μια «νέα» λέξη, αυτή της ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ, με την έννοια ότι το κράτος προτείνει στον πολίτη και ο πολίτης αντιπροτείνει… Τη μελέτη, που είχε παραγγελθεί και πληρωθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ, υπέγραφε το γνωστό γραφείο τού Θύμιου Παπαγιάννη. Τι περιείχε αυτό το βιβλίο; Ξεκινούσε με μία ...άγνωστη φράση: «Ειδική χωροταξική μελέτη Κορινθιακού κόλπου» και με μια λεπτομερέστατη περιγραφή, σπιθαμή προς σπιθαμή σκιαγραφούσε το πώς θα μπορούσε να προχωρήσει η μελλοντική αναπτυξιακή πορεία των παράλιων περιοχών περιμετρικά του Κορινθιακού… -Σήραγγες και κοιλαδογέφυρες, με τις οποίες θα παρακάμπτονταν οι Εθνικοί Άξονες (Αυτοκινητόδρομος, Σιδηρόδρομος) για να μην διχοτομούν τους ασφυχτικά δομημένους παράλιους οικισμούς. -Αυστηρές προδιαγραφές πολεοδόμησης. -Ζώνες πρασίνου, αγροτικές, ήπιας δόμησης. -Ζώνες προστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος. -Αρχαιολογικές ζώνες, με πλήρη απαγόρευση οικιστικής δραστηριότητας. κλπ… Πόσοι, όμως, ενημερώθηκαν για εκείνη την μελέτη; Με σιγουριά, μπορεί να δοθεί η εξής απάντηση: Λίγοι πληροφορήθηκαν την ύπαρξή της, λιγότεροι την «έπιασαν» στα χέρια τους, ελάχιστοι τη διάβασαν και την αξιολόγησαν. Πολλοί από αυτούς, που απλώς την «άγγιξαν», άρχισαν τη γκρίνια: «Μα είναι δυνατόν το Κράτος να πληρώνει μελέτες που περιγράφουν …παραμύθια. Άκου, λέει, να περάσουν το τρένο και την Εθνική Οδό με τρία τούνελ κάτω από τα Μάρμαρα (Αιγείρα). Δεν γίνονται αυτά στη σεισμογενή Ελλάδα…» Φυσικά, όλοι και χωρίς δεύτερη κουβέντα την απέρριψαν μετά βδελυγμίας. Όχι, επειδή φοβήθηκαν μη γυρίσει η γη …ανάποδα, αλλά για έναν πολύ - πολύ σοβαρό λόγο. Οι φραγμοί, που θα έμπαιναν στους όρους δόμησης και επέκτασης των οικιστικών ιστών, έγιναν το «κόκκινο πανί». Κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να βάλει «φρένο» στη νέα «belle epoque» -αντιπαροχής εξοχικής κατοικίας- στις ανερχόμενες Ριβιέρες του Κορινθιακού… Και έτσι, η ειδική χωροταξική μελέτη, ενταφιάστηκε με συνοπτικές διαδικασίες!...

Στα ορια της Αιγειρας δεν λειτουργει κανενας ΧΥΤΑ...

Στα όρια της Αιγείρας δεν λειτουργεί κανένας ΧΥΤΑ. Του Κ. Ρόζου - Το «πρόβλημα», φυσικά, δεν είναι τωρινό... Περί τα μέσα της δεκαετίας τού 1990, ξεκίνησαν οι διεργασίες μέσω του Συμβουλίου Περιοχής για τη δημιουργία ΧΥΤΑ στην περιοχή ΚΑΚΗ ΧΟΥΝΗ Αμπελοκήπων της κοινότητας Χρυσαμπέλων. Κατόπιν ήρθε ο «Καποδίστριας» και στο νέο αυτοδιοικητικό περιβάλλον της Αχαΐας, άρχισε ο συντονισμός του μεγαλόπνοου(!) προγράμματος «διαχείρισης απορριμμάτων»… Τέσσερις ΧΥΤΑ στην Αχαΐα… Κακή Χούνη, Παπανικολού, Ξερόλακα, Φλόκα. Μα που είναι αυτές οι περιοχές, θα αναρωτηθεί κάποιος. Μόνο στην Κακή Χούνη γνωρίζω ότι είναι ο ΧΥΤΑ Αιγείρας… Η εξήγηση που μπορεί να δοθεί σε αυτό, είναι ότι η τότε Δημοτική αρχή θεώρησε ότι η ονομασία «ΧΥΤΑ Αιγείρας» θα είναι ένα ισχυρό "brand name" για την αναγνωρισιμότητα της περιοχής – ισχυρότερο ίσως και από αυτό του Αρχαίου θεάτρου Αιγείρας...! Φυσικά, κανείς άλλος στην Αχαΐα, δεν ακολούθησε το σκεπτικό αυτό, αφού η Παπανικολού δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Συμπολιτείας (Ροδοδάφνης), η Ξερόλακα δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Πατρών, του Φλόκα δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Ωλενίας, ο ΧΥΤΑ Φυλής δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Αθηνών κλπ κλπ...11 ΜΑΪΟΥ 2017

Όταν το εύρος των περιβαλλοντικων μας ευαισθησιών είναι οσο το οπτικο μας πεδιο !

1 ΙΟΥΛ 2011. Όταν το εύρος των περιβαλλοντικών μας ευαισθησιών είναι λίγο πιο μακριά από το οπτικο-πολιτικό μας πεδίο !… Του Κ. Ρόζου. Πριν μερικούς μήνες ευρισκόμενος σε εκδήλωση φορέα Ειδικών αναγκών στην Αχαϊκή πρωτεύουσα, είχα την ευκαιρία στο περιθώριο της εκδήλωσης να συνομιλήσω με αρκετούς Αχαιούς πολιτικούς - βουλευτές, περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους (κυρίως Πατρινούς). Και ενώ η κουβέντα περιστρεφόταν στο τι μέλλει γενέσθαι με τα βαλτωμένα οδικά και σιδηροδρομικά έργα, γνωστός μου Πατρινός (τέως δημοτικός σύμβουλος) με ρώτησε χωρίς περιστροφές: Τι θα γίνει, θα πάρετε κανένα σκουπίδι στην Αιγείρα και από την Πάτρα που έχει σοβαρότατο πρόβλημα… τόσα λεφτά σάς έδωσε το κράτος για ΧΥΤΑ και τον θέλετε μόνο για την πάρτη σας… Φανερά ενοχλημένος και νομίζοντας ότι μου κάνει πλάκα, απευθύνθηκα στη μικρή “πολιτική” παρέα λέγοντάς τους: -Επειδή αντιλαμβάνομαι ότι δεν γνωρίζετε τίποτα για την περιοχή τής Αιγείρας, σας προσκαλώ σε μία επίσκεψη στον ΧΥΤΑ στην Κακή Χούνη, αφού πρώτα με ξεναγήσετε εσείς στον ΧΥΤΑ τής Ωλενίας… -Τι είναι η Κακή Χούνη με ρώτησε κάποιος διπλανός (μη πολιτικός) με απορία… - Μια περιοχή στη απέναντι βουνοκορφή από το αρχαίο Θέατρο, του απάντησα… -Δεν γνώριζα ότι εκεί υπάρχει θέατρο, θα περάσω καμιά φορά να το δω, πού ακριβώς είναι η Αιγείρα, μετά την Ακράτα και πριν το Ξυλόκαστρο νομίζω... -Έχεις δει που κατασκευάζονται οι σήραγγες της Ακράτας τού Αυτοκινητόδρομο, εκεί ακριβώς ευρίσκεται η Αιγείρα, του είπα, κλείνοντας τη συζήτηση… Από τότε, κάθε φορά που έρχεται στην επικαιρότητα ο “σκουπιδοπόλεμος” της Αιγιαλείας, ο οποίος όντως έχει αγγίξει τους ευαισθητοποιημένους περιβαλλοντικά συντοπίτες ώστε να μη γίνει η Κακή Χούνη τα “Λιόσια” τής Βόρειας Πελοποννήσου, έρχεται στη μνήμη και η παραπάνω “ενοχλητική” Πατρινή συζήτηση. Τα ερωτήματα είναι πολλά και ενδεχομένως αναπάντητα… Αξίζει για την Αιγείρα και την ευρύτερη περιοχή της, το κύριο σημείο “κοινωνικοπολιτιστικού” προσδιορισμού της να είναι “η "σκουπιδιάρα" της παραλιακής Αχαΐας”, τη στιγμή που έχουμε άκρως σημαντικές αρχαιολογικές περιοχές, όμορφες παραλίες, καταπληκτικούς ορεινούς όγκους, μια πολύ ενδιαφέρουσα -προς περιπατητική εξερεύνηση- κοίτη του Κριού κ.ο.κ. Γιατί,λοιπόν, αφήσαμε την περιβαλλοντική μας ευαισθησία να εκφράζεται μόνο μέσα από τα σκουπίδια, αφήνοντας κοντινούς και μακρινούς γείτονες να θεωρούν ότι το μόνο που είναι άξιο λόγου στην περιοχή τού τέως Δήμου Αιγείρας είναι ένας "υπερσύγχρονος" Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων; Δεν είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητο το Πρόβλημα της διάσωσης, από τη φθορά τού χρόνου, του Θεάτρου τής Αρχαίας Αιγείρας; Δεν είδαμε όμως καμία "διαδήλωση" διαμαρτυρίας εδώ και δεκαετίες… Ούτε στην περίπτωση της σιδηροδρομικής χάραξης μάς βγήκε το περιβαλλοντικό μας αισθητήριο, αφού τον Απρίλιο του 2004 δεν άνοιξε "στόμα" διαμαρτυρίας κατά όλων των Πολιτικών Παρατάξεων που (από άγνοια ή αδιαφορία) μετείχαν στην Ομόφωνη ψήφιση της διχοτόμησης της Αιγείρας, πιστεύοντας ότι διχοτομούσαν το Δερβένι! Βέβαια, ούτε στον Τρικούπη τράβηξαν το αυτί οι πρόγονοί μας, όταν το 1883 έκοψε στη μέση τα χειμαδιά τής περιοχής… Θα μπορούσαμε επίσης όλοι εμείς (οι περιβαλλοντικά ευαίσθητοι) να είχαμε (έστω) ρωτήσει γιατί σε μια μέρα κόπηκαν δεκάδες ευκάλυπτοι στις εκβολές του Κριού, που είχαν φυτευτεί από τους νεολαίους του Πολιτιστικού Συλλόγου Αιγείρας στα τέλη τής 10ετίας του '70. Κόπηκαν, φυσικά, για την ανάγκη επέκτασης του Δημοτικού Σταδίου Αιγείρας. Μήπως όμως θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, έστω μερικοί, αν υπήρχε κάποια τεκμηριωμένη αντίδραση; Βέβαια, εκεί που εκτονώσαμε όλη την περιβαλλοντική μας “αγάπη” για την περιοχή, ήταν το θέμα τής διάβρωσης των ακτών. Πάμπολλες εκδηλώσεις ενημέρωσης και κλήση ειδικών επιστημόνων θα μπορούσαν… να είχαν γίνει στην Αιγείρα, ώστε να είχε σωθεί τουλάχιστον οπτικά η -μοναδικής ομορφιάς- παραλία μας και φυσικά να μην ήμασταν απόντες κατά την -χωρίς επιστημονική μελέτη- ρίψη ογκόλιθων στη θάλασσα. Τουλάχιστον, ας μας το επέβαλε η αισθητική μας, εφόσον δεν χτύπησε το καμπανάκι τής οικολογικής μας ευαισθησίας… Εν κατακλείδι, μήπως πρέπει να αναθεωρήσουμε το εύρος των περιβαλλοντικών μας ευαισθησιών λίγο πιο μακριά από το οπτικό-πολιτικό μας πεδίο…; Κ.Ρ....

ΔΕΚ. 2001 ...Τα χέρια ψηλά στη σύγχρονη πολιτική άποψη

ΔΕΚ. 2001 - "Τα χέρια ψηλά… στη σύγχρονη πολιτική άποψη"… Του Κώστα Ρόζου. Πρόσφατα, έτυχε να συμ­με­τέ­χω σε μί­α “θυελ­λώ­δη” συ­ζή­τη­ση γύ­ρω α­πό τα το­πι­κά πο­λι­τι­κά δρώ­με­να. Στην προ­σπά­θεια των συ­νο­μι­λη­τών να α­να­λύ­σουν τη τρέ­χου­σα κα­τά­στα­ση, α­κού­στη­καν πολ­λές και α­ντι­κρουό­με­νες α­πό­ψεις. Τη στιγμή εκείνην θυ­μήθη­κα κάτι που είχα μάθει στα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του ’70 ως δευ­τερο­ε­τής φοιτητής του Τμήματος Πο­λι­τι­κών Ε­πι­στη­μών της Νομικής Σχο­λής Αθηνών και α­φο­ρού­σε το μάθημα της Πο­λι­τι­κής Ε­πι­κοι­νω­νί­ας (της κατ’ ε­ξο­χήν ε­πι­στή­μης που α­να­λύ­ει τη σχέ­ση ε­ξου­σί­ας – πο­λί­τη και πολί­τη – ε­ξου­σί­ας. Η έννοια της ε­ξου­σί­ας περιέχει όλα τα είδη: Κεντρική – Πε­ρι­φε­ρεια­κή και στο προ­κεί­με­νο την Τοπική). Όταν όμως άρχισα να τους α­φη­γού­μαι την ε­πι­στη­μο­νι­κή ά­πο­ψη που είχε κα­τα­γρα­φεί πριν 25 πε­ρί­που χρό­νια (για το πώς δηλ. α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την ε­πι­κοι­νω­νί­α με­τα­ξύ διοι­κού­ντων και διοι­κού­με­νων σή­με­ρα), με διέ­κοψαν λέ­γο­ντάς μου ό­τι τα πράγ­μα­τα έ­χουν αλ­λά­ξει και η ε­πι­κοι­νω­νί­α της ε­ξου­σί­ας με τον πο­λί­τη γί­νε­ται πλέ­ον σε άλ­λες δια­στά­σεις α­φού δια­νύ­ου­με τον αιώ­να της πα­γκό­σμιας πλη­ρο­φό­ρη­σης και ο κα­θέ­νας μας έ­χει ά­με­ση (ε­λεγ­χό­με­νη;) γνώ­ση για το τι γί­νε­ται αυ­τή τη στιγ­μή στη πιο α­πό­μα­κρη γω­νιά του πλα­νή­τη. Αρ­χι­κά συμ­φώνη­σα μα­ζί τους, τους πα­ρε­κά­λε­σα ό­μως να α­πορ­ρί­ψουν τα λε­γό­με­νά μου, ε­φό­σον δεν τα α­σπά­ζο­νται, με­τά το τέ­λος της σύ­ντο­μης το­πο­θέ­τη­σής μου. Τους “πή­γα” λοι­πόν στο πα­νε­πι­στη­μια­κό έ­τος 1978 – 1979 και τους πε­ριέ­γρα­ψα έ­να μο­ντέ­λο διοί­κη­σης που α­φο­ρού­σε μι­κρές κοι­νω­νί­ες σε μί­α υ­πό α­νά­πτυ­ξη υ­πο­θε­τι­κή χώ­ρα με γε­ω­γρα­φι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρό­μοια με το χώ­ρο που ζού­με, λέγοντάς τους τα ε­ξής: Πα­ρα­τη­ρή­θη­κε ό­τι σε χω­ριά με κά­τω α­πό 5.000 κα­τοί­κους οι άν­θρω­ποι ζουν μέ­σα σε έ­να σύ­στη­μα πε­ρισ­σό­τε­ρο “κοι­νο­τι­κό” πα­ρά “κοι­νω­νια­κό”, όπου η ο­ρια­κή α­νω­νυ­μί­α δεν υ­πάρ­χει για να ε­ξα­σφα­λί­σει στον κα­θέ­να μια σχετι­κά αυ­τό­νο­μη ζω­ή. Στις πε­ρι­πτώ­σεις αυ­τές ο έ­λεγ­χος της το­πι­κής ε­ξου­σί­ας εί­ναι α­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος α­πό ό,τι σε πό­λεις ά­νω των 10.000 κα­τοί­κων. Η εκ­με­τάλ­λευση αυ­τής της ι­διαι­τε­ρό­τη­τας α­πό τους διοι­κού­ντες συ­νί­στα­ται στο να δη­μιουρ­γούν το­πι­κούς μη­χα­νι­σμούς πρα­κτό­ρευ­σης και ε­πο­πτεί­ας των πο­λι­τών ε­νώ κά­θε πρω­το­βου­λί­α της α­ντι­πο­λί­τευ­σης γί­νεται α­μέ­σως α­ντι­λη­πτή, ε­πι­ση­μαί­νε­ται και έμ­με­σα α­πο­θαρ­ρύ­νε­ται. Με αυ­τόν τον τρό­πο α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε για­τί κά­τω α­πό τέ­τοιες συν­θή­κες η “κα­τεύ­θυν­ση” της πο­λι­τι­κής ε­πι­κοι­νω­νί­ας ε­νι­σχύ­ει πε­ρισ­σό­τερο την υ­φι­στά­με­νη πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση (συ­μπο­λί­τευ­ση) πα­ρά την α­ντι­τι­θέ­με­νη σε αυ­τή πο­λιτι­κή το­πο­θέ­τη­ση (α­ντι­πο­λί­τευ­ση). Σε ο­ρι­σμέ­νες μά­λι­στα πε­ρι­πτώ­σεις που ο α­πο­κλει­σμός των πο­λι­τι­κών α­ντι­πά­λων α­πό το διοι­κη­τι­κό μη­χα­νι­σμό εί­ναι λι­γό­τε­ρο ή πε­ρισ­σό­τε­ρο γε­νι­κός οι το­πι­κοί διοι­κη­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες θε­ω­ρού­νται α­πό τους δη­μό­τες ως φορείς πραγ­μα­τι­κής πο­λι­τι­κής ε­ξου­σί­ας. Αυ­τό μπο­ρεί να έ­χει κα­τα­στρε­πτι­κές συ­νέ­πειες στην ε­ξέ­λι­ξη μιας πε­ριοχής, με την πα­θη­τι­κή α­πο­δο­χή α­πό την πλευ­ρά των διοι­κού­με­νων “πα­ντός κρα­τού­ντος” (Πλή­ρης α­δια­φο­ρί­α για τις πο­λι­τι­κές ε­ξε­λί­ξεις!) Και αυ­τό για να μη δυ­σα­ρε­στού­νται οι πα­ρά­γο­ντες και να διεκ­πε­ραιώ­νο­νται οι μι­κρο­ϋ­πο­θέ­σεις (ρου­σφέ­τια)!... Ε­δώ, με διέ­κοψε α­πό­το­μα έ­νας α­πό τους συ­νο­μι­λη­τές μου, που μάλ­λον θε­ώ­ρη­σε ό­τι ο ο­ρι­σμός “πα­ρά­γο­ντες - ρου­σφέ­τια” ί­σως α­φο­ρούσε και αυ­τόν, λέ­γο­ντάς μου: Τι εί­ναι αυ­τά που λες, δεν βρι­σκό­μα­στε στη δε­κα­ε­τί­α του 1930! Σε λί­γες μέ­ρες πα­τά­με το 2002 και τί­πο­τα α­πό τα πα­ρα­πά­νω δεν ι­σχύ­ει σή­με­ρα ε­δώ... Πα­ρα­δέ­χτη­κα τη “λαν­θα­σμέ­νη” το­πο­θέ­τη­σή μου, α­φή­νο­ντας τους υ­πολοί­πους να συ­νε­χί­σουν την πο­λι­τι­κή α­νά­λυ­ση της το­πι­κής κα­τά­στα­σης, α­φού πεί­στη­κα ό­τι η το­πο­θέ­τη­σή μου εί­ναι(;) ε­κτός τόπου και χρό­νου, μη έ­χοντας κα­μί­α σχέ­ση με τη ση­με­ρι­νή “ε­ξου­σί­α”... Με λί­γα λό­για σή­κω­σα τα χέ­ρια ψη­λά α­πέ­να­ντι στη σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­κή πραγ­μα­τικό­τη­τα, α­να­λο­γι­ζό­με­νος την “λαν­θα­σμέ­νη γνώ­ση” που μας δί­δα­σκε ο γνω­στός Κα­θη­γη­τής Πο­λι­τι­κής Ε­πι­στή­μης κ. Με­τα­ξάς! Το μό­νο που δεν ξέ­ρω πά­ντως, εί­ναι αν έ­χουν πει­στεί και οι υ­πό­λοιποι...

Όλα τα αρθρα ανα ετος...

21 Φεβ 2018

Το Ελληνικό πρόβλημα των απορριμμάτων και η οικολογούσα πολιτική…

Διαχρονικά επίκαιρο...
Ποιος, αλήθεια, τόλμησε στην χαραυγή τού 21ου αιώνα να ομολογήσει στους Νεοέλληνες ότι οι Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων, ήταν μια ξεπερασμένη τεχνολογία, που τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη την είχαν στην κυριολεξία ξεχάσει !
Ποιος τοπικός, περιφερειακός, κεντρικός πολιτικός παράγων, θα τολμούσε να πει «ψηφίστε με, θα λύσω το πρόβλημα των σκουπιδιών φτιάχνοντας σταθμό μεταφόρτωσης – επεξεργασίας μέσα στο κέντρο της πόλης, κατά το πρότυπο (π.χ) τής Βιέννης που έχει 4-5 μονάδες κάτω από τις πλατείες της…» Εκτός τού ότι δεν θα τον ψήφιζαν, κινδύνευε και από δημόσιο λιθοβολισμό25/1/2017- Άρθρο Κ.Ρ.
Καλοκαίρι στις αρχές τής δεκαετίας τού 1990, τότε που το αδιαχώρητο ήταν η «καθημερινότητα» στις (πάλαι ποτέ) «φαρδιές»  αμμουδερές παραλίες τού Κορινθιακού Κόλπου, εκεί όπου κατέφθαναν κατά χιλιάδες οι παραθεριστές από τα προάστια του κλεινού άστεως, αλλά και ικανός αριθμός αλλοδαπών - κυρίως Γερμανών, Άγγλων, Ολλανδών.
Γεγονός το οποίο δημιουργούσε την «ψευδαίσθηση» σε όλους τους ντόπιους, ότι «επιτέλους γίναμε και εμείς Ευρωπαίοι» εκστασιαζόμενοι μπροστά σε μια άνευ προηγουμένου οικιστική Belle epoch στην περιφερειακή Ελλάδα…
Έτσι και εκείνο το θερμόπληκτο απομεσήμερο του Αυγούστου η κάθοδος, από την οδό με το όνομα του αρχαίου ολυμπιονίκη, ενός νεαρού ζευγαριού στην ακρογιαλιά, διατάραξε τη σιέστα των δεκάδων θαμώνων των παρά θυν αλός cafe.
Το ζευγάρι, που μόλις είχε κατέβη από το τρένο, αγόρασε δύο παγωτά από το παρακείμενο στη στάση περίπτερο, κάθισε στο τοιχίο του παραλιακού δρόμου και απολάμβανε την ομορφιά του Κορινθιακού, αδιαφορώντας για τα δεκάδες ζευγάρια μάτια που διερευνούσαν κάθε τους κίνηση.
«Να και το Ξανθό γένος…» σχολίασε κάποιος σκωπτικά, προφανώς εννοώντας την εντυπωσιακή κοκκινομάλλα τουρίστρια.
Μόνο όταν τελείωσαν το παγωτό τους, κοίταξαν γύρω τους, σαν κάτι να γύρευαν...
«Rooms, έσπευσε ασθμαίνων να τους ρωτήσει ο πιο κοντινός παρατηρητής τους, επηρεασμένος και από τον ρόλο τού Κωνσταντίνου στην ταινία του 1967 «Καλώς ήλθε το δολάριο».
Δυστυχώς όμως γι αυτόν, η γλώσσα τους δεν ήταν τα Αγγλικά, από τα οποία κάτι είχε συγκρατήσει από τα γυμνασιακά του χρόνια…
Οι επισκέπτες αντιλαμβανόμενοι την αδυναμία συνεννόησης, άρχισαν να του δείχνουν τις άδειες συσκευασίες από τα παγωτά λέγοντας τη λέξη uitschot.
Θιγμένος, για το ότι η ημιμάθειά του έγινε γνωστή σ‘ όλη την παρέα, ο νεαρός ανασήκωσε τους ώμους του. Άσε δε που ήρθε και η επίπληξη από κάποιον διπλανό του: «πώς και δεν έμαθες Ολλανδικά στο χωριό σου»!
Το ζευγάρι των Ολλανδών, χωρίς δεύτερη κουβέντα, σηκώθηκε από το τσιμεντένιο ικρίωμα του παρακείμενου Ηρώου και άρχισε να ανηφορίζει προς την παλαιά Εθνική Οδό.
Τι στο καλό να ζητάνε, αναλογίστηκε ο «αγγλομαθής». Άφησε τη φραπεδιά που την ταλαιπωρούσε επί δίωρο και αποφάσισε να τους ακολουθήσει διακριτικά.
Λίγο πιο πάνω σταμάτησαν μπροστά στο πρώτο δοχείο απορριμμάτων που εντόπισαν. Άφησαν μέσα σε αυτό τα απομεινάρια των «πυραύλων» και ξανακατέβηκαν στην παραλία...
Επέστρεψε φουριόζος και ο «αγγλομαθής» στην παρέα, για να τους πει τα συγκλονιστικά νέα…
«Πού να σας τα λέω, αυτοί οι ξένοι είναι τελείως βλαμμένοι! Έψαχναν  όλο το χωριό για να βρούνε σκουπιδοτενεκέ, για να ρίξουν κάτι χαρτάκια…»
Η χαρά του ήταν μεγάλη, όταν αντιλήφθηκε ότι η «είδηση» που ξεστόμισε, προξένησε τα χάχανα στην παρέας…
Άναψε με ικανοποίηση τσιγάρο και κλώτσησε με «τακτ» το άδειο πακέτο κάτω από την καρέκλα…
Η παρέα, μεταξύ καφέ, ούζου και ποικιλίας, συνέχισε να σχεδιάζει τo λαμπρό αναπτυξιακό μέλλον της Ελλάδας (με σημείο αναφοράς την περιοχή τους) οραματιζόμενοι καραβάνια τουριστών να κατακλύζουν τις χιλιάδες πανσιόν που θα ξεφύτρωναν μέχρι εκεί επάνω στα κορφοβούνια. 
Ήταν η γενιά, που μεγάλωσε βλέποντας δειλά - δειλά να εμφανίζονται στις παραλιακές κωμοπόλεις τα πρώτα οχήματα μεταφοράς σκουπιδιών και τη δημιουργία σημείων καύσης λίγο μακρύτερα από τα τελευταία σπίτια, με συνηθισμένο φαινόμενο τα πυκνά νέφη καπνού κάθε φορά που τιγκάριζε με πλαστικές σακούλες ο σκουπιδότοπος, ο οποίος σταδιακά εξωραΐστηκε σε «χωματερή»…
Ήταν η γενιά, που θα έκανε «μόδα» την οικολογία, μετατρέποντάς την, είτε σε οικολογούσα πολιτική, είτε σε πολιτικολογούσα οικολογία…
Ήταν η εποχή, που άρχισαν να μπαίνουν στο λεξιλόγιο των Ελλήνων, κάποιες άγνωστες συντομογραφίες και λέξεις, όπως -ΧΥΤΑ -ΧΑΔΑ -ΧΥΤΥ -ανακύκλωση -διαλογή -επεξεργασία -βιολογικός -λυματολάσπη κλπ κλπ...
Βέβαια, η μόνη (σχεδόν) συντομογραφία που άρχισε να «παίζει» τα επόμενα χρόνια, ήταν ΧΥΤΑ !
Απλή (παρέπεμπε σε κάτι που χύνουν τα σκουπίδια), σχετικά εύκολη κατασκευαστικά, το τίμημα δεν πολύ μάς ένοιαζε λόγω ευρωχρηματοδότησης, όλο και κάποια «Κακή…» περιοχή μακριά από τον πολιτισμό για αποφυγή πολιτικού κόστους βρισκόταν, μια μεγάλη γούρνα δηλαδή επενδυμένη με γεωύφασμα, ένα μίνι βιολογικούλι για τα ζουμιά, σιγά μην ρωτούσε κανένας για την ημερομηνία λήξεως (10-12 χρόνια το πολύ) και να οι κορδέλες των εγκαινίων. Ιδού πεδίο δόξας λαμπρό: Εφαρμοσμένη περιβαλλοντική πολιτική και οι τοπικές εκλογές ήταν περίπατος ! 
Ουδέν πρόβλημα και το ότι τα απορριμματοφόρα θα έκαναν καμμιά εικοσαριά χιλιόμετρα ανά δρομολόγιο, αφού κανείς δε θα διαμαρτυρόταν σε ενδεχόμενες αυξήσεις των τελών, μιας και τα σκουπίδια Μας ταξίδευαν σε άλλες πολιτείες …μακρινές.
Εδώ κάπου, η οικολογική σκέψη παρέδωσε τη σκυτάλη στην Οικολογούσα Πολιτική, συμπαρασέρνοντάς την τελικά στην Πολιτικολογούσα Οικολογία !
Η επόμενη εικοσιπενταετία (από το αστείο συμβάν με το νεαρό ζευγάρι από τις Κάτω Χώρες) αναλώθηκε στη διαβούλευση για του πού, πότε και πώς θα λυνόταν το θέμα της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων… Όσο για τα υγρά απόβλητα, αποτελούν μια άλλη ιστορία…
Ο λόγος, της ατέρμονης «Ελλήνων διαβούλευσης», όρος συνώνυμος με τις ρωμαϊκές «καλένδες», εύκολα πλέον μπορεί να εξηγηθεί:
Ποιος, αλήθεια, τόλμησε στην χαραυγή τού 21ου αιώνα να ομολογήσει στους συνέλληνες ότι οι Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων, ήταν μια ξεπερασμένη τεχνολογία, που τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη την είχαν στην κυριολεξία ξεχάσει !
Ποιος τοπικός, περιφερειακός, κεντρικός πολιτικός παράγων, θα τολμούσε να πει «ψηφίστε με, θα λύσω το πρόβλημα των σκουπιδιών φτιάχνοντας σταθμό μεταφόρτωσης – επεξεργασίας μέσα στο κέντρο της πόλης, κατά το πρότυπο (π.χ) τής Βιέννης που έχει 4-5 μονάδες κάτω από τις πλατείες της…»
Εκτός τού ότι δεν θα τον ψήφιζαν, κινδύνευε και από δημόσιο λιθοβολισμό…
Πώς να τολμήσει, επίσης, κάποιος  να ομιλήσει για εργοστάσια επεξεργασίας, κατά το πρότυπο του Παρισιού (20 μονάδες θερμικής επεξεργασίας), τής Κοπεγχάγης (20 μονάδες θερμικής επεξεργασίας), τού Βερολίνου (8 μονάδες θερμικής επεξεργασίας), τού Άμστερνταμ (12 μονάδες κομποστοποίησης και 7 μονάδες θερμικής επεξεργασίας), τού Λονδίνου (7 μονάδες υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων, 19 μονάδες κομποστοποίησης)…
Θα τον εξοστράκιζαν ως «Γερμανοτσολιά», «Αγγλόφιλο» και «υπηρέτη» των πολυεθνικών !
Άσε δε, αν τολμούσε κάποιος να ξεστομίσει το απλό: γιατί δεν κλήθηκαν οι Ελληνικές εταιρείες που κατασκεύασαν τα πιο σύγχρονα εργοστάσια επεξεργασίας απορριμμάτων σε Βουλγαρία – Κύπρο, να κάνουν κάτι ανάλογο και επί Ελληνικού εδάφους. Στην καλύτερη περίπτωση, θα του αφαιρούσαν (τουλάχιστον) την «Ιθαγένεια»…
Με αυτά και με αυτά, είναι βέβαιο ότι σε λίγο θα διανύουμε την τρίτη δεκαετία τού 21ου αιώνα, ως «περιβαλλοντικός ουραγός» της ηπείρου στην οποία ανήκουμε γεωγραφικά…
Εν πάσει περιπτώσει, μια διαδικτυακή αναζήτηση με θέμα την διαχείριση των απορριμμάτων ανά «τας Ευρώπας», ίσως μας κάνει να αναρωτηθούμε (έστω και τώρα) εάν το εύρος των περιβαλλοντικών μας ανησυχιών είναι ανάλογο με αυτό τού οπτικού μας πεδίου…
ΣΗΜ 1: Παρακολουθώντας κάποιο από τα σχετικά βιντεάκια, μπορεί «εν δυνάμει»  να αναγνωρίσουμε την τουρίστρια που περιγράφεται στην αρχή του κειμένου, που ξεκλειδώνει με την πιστωτική της κάρτα τον κάδο απορριμμάτων ο οποίος είναι ενσωματωμένος στην υπόγεια δεξαμενή αποβλήτων τής γειτονιάς της...
ΣΗΜ 2: Σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής περιβάλλοντος της Κομισιόν του 2013, Βερολίνο -ποσοστό ανακύκλωσης 87%, Κοπεγχάγη -ποσοστό ανακύκλωσης 96%, Παρίσι –ποσοστό ανακύκλωσης 83%, Λονδίνο –ποσοστό ανακύκλωσης 70%, Άμστερνταμ –ποσοστό ανακύκλωσης 91%, Στοκχόλμη –ποσοστό ανακύκλωσης 75%, Ρώμη –ποσοστό ανακύκλωσης 58%, Βιέννη –ποσοστό ανακύκλωσης 89%, Μαδρίτη  –ποσοστό ανακύκλωσης 62%, Αθήνα –ποσοστό ανακύκλωσης 24,5%...