ττττττ

11/5/2017. Στα όρια της Αιγείρας δεν λειτουργεί κανένας ΧΥΤΑ.- Το «πρόβλημα», φυσικά, δεν είναι τωρινό... Περί τα μέσα της δεκαετίας τού 1990, ξεκίνησαν οι διεργασίες μέσω του Συμβουλίου Περιοχής για τη δημιουργία ΧΥΤΑ στην περιοχή ΚΑΚΗ ΧΟΥΝΗ Αμπελοκήπων της κοινότητας Χρυσαμπέλων. Κατόπιν ήρθε ο «Καποδίστριας» και στο νέο αυτοδιοικητικό περιβάλλον της Αχαΐας, άρχισε ο συντονισμός του μεγαλόπνοου(!) προγράμματος «διαχείρισης απορριμμάτων»… Τέσσερις ΧΥΤΑ στην Αχαΐα… Κακή Χούνη, Παπανικολού, Ξερόλακα, Φλόκα. Μα που είναι αυτές οι περιοχές, θα αναρωτηθεί κάποιος. Μόνο στην Κακή Χούνη γνωρίζω ότι είναι ο ΧΥΤΑ Αιγείρας… Η εξήγηση που μπορεί να δοθεί σε αυτό, είναι ότι η τότε Δημοτική αρχή θεώρησε ότι η ονομασία «ΧΥΤΑ Αιγείρας» θα είναι ένα ισχυρό "brand name" για την αναγνωρισιμότητα της περιοχής – ισχυρότερο ίσως και από αυτό του Αρχαίου θεάτρου Αιγείρας...! Φυσικά, κανείς άλλος στην Αχαΐα, δεν ακολούθησε το σκεπτικό αυτό, αφού η Παπανικολού δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Συμπολιτείας (Ροδοδάφνης), η Ξερόλακα δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Πατρών, του Φλόκα δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Ωλενίας, ο ΧΥΤΑ Φυλής δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Αθηνών κλπ κλπ...11 ΜΑΪΟΥ 2017

05-03-2015 / 25 χρονια, για «στρωσιμο» σιδηροτροχιων…

05-03-2015. Αθήνα - Πάτρα, με τρένο: 25 χρόνια, για «στρώσιμο» σιδηροτροχιών… Του Κώστα Ρόζου- Η ανυπαρξία ενιαίας στρατηγικής των τοπικών φορέων και η "σαλαμοποίηση" τού έργου από το φορέα υλοποίησης, οδήγησαν στον χρονικό «εκτροχιασμό» τού σιδηροδρομικού δικτύου τής Βόρειας Πελοποννήσου... Είναι γεγονός, ότι η υπόθεση της κατασκευής του νέου σιδηροδρομικού δικτύου, δεν ευρίσκεται αυτό το διάστημα στην ημερήσια (πολιτική) διάταξη. Το θέμα, μάλλον, «ξεθώριασε» και δημοσιογραφικά… Κούρασε, απογοήτευσε, ξεχάστηκε…; Ίσως όλα αυτά μαζί. «Και πολύ ασχοληθήκαμε», θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος. «Και της Άρτας το γιοφύρι, γρηγορότερα τελείωσε. Επί δύο - τρεις δεκαετίες, τρένο ακούμε και τρένο δεν βλέπουμε…» Ουδέποτε, πάντως, το στρατηγικής σημασίας έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης Αθήνας – Πάτρας, ήταν σε υψηλό βαθμό πολιτικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος, αφού η διαχρονική διαχείρισή του, ήταν τουλάχιστον περιπτωσιολογική και αποσπασματική. Το γνωστό, «βλέποντας και κάνοντας» Έτσι, και εν έτι 1993, ούτε καν στα «ψιλά» πέρασε μια σημαντική μελέτη και ασυζητητί πετάχτηκε στα «σκουπίδια», η οποία αν είχε αξιοποιηθεί σωστά, σήμερα δεν θα αναρωτιόμαστε, ούτε πότε το τρένο θα φτάσει στην Πάτρα, ούτε θα υπήρχε δυσανασχέτηση στις τοπικές κοινωνίες με τη διαφορετική αντιμετώπιση των παραλιακών οικισμών σε Κορινθία και Αχαΐα (αλλού εγκρίθηκαν υπογειοποιήσεις, αλλού εγκρίθηκαν παρακάμψεις, αλλού παρέμειναν διχοτομήσεις)… Και ενώ σήμερα η συζήτηση -περί σύγχρονου τρένου- έπρεπε να είναι σε άλλο επίπεδο, στο πόσες δηλ. εμπορικές αμαξοστοιχίες θα μπορούσαν να διακινούνται απευθείας από το λιμάνι της Πάτρας με κατεύθυνση τον ευρωπαϊκό βορά, και πόσες εκφορτώσεις πλοίων θα μπορούσαν να γίνονταν σε ελληνικά τρένα από τα λιμάνια Αιγίου, Κιάτου, Κορίνθου, αντ’ αυτής επί μία δεκαπενταετία τουλάχιστον ανακυκλώνεται η ίδια συζήτηση: Υπομονή, το τρένο έφτασε στο Κιάτο. Υπομονή, σύντομα θα φτάσει στο Ξυλόκαστρο. Υπομονή, σύντομα θα το δούμε στη Ακράτα. Υπομονή, η υπογειοποίηση του Διακοπτού τελείωσε. Υπομονή, οι σταθμοί και οι στάσεις είναι έτοιμοι από το 2012. Υπομονή, τα τούνελ και η παράκαμψη του Αιγίου εδώ και χρόνια είναι έτοιμα. Υπομονή, η Παναγοπούλα είναι (σχεδόν) έτοιμη. Υπομονή, μέσα στο 2015 θα δημοπρατηθούν άλλα 10 χλμ… Και τα χρόνια περνάνε, με αλλεπάλληλες ανανεώσεις χρόνου. Αρχικός σχεδιασμός: Κιάτο – Αίγιο, ολοκλήρωση το 2009. Άντε το 2010, γιατί φταίξανε ενστάσεις τοπικών κοινωνιών. Άντε το 2011, γιατί φταίξανε τα οικονομικά προβλήματα των κατασκευαστών. Άντε το 2012, γιατί φταίξανε οι ενστάσεις «αντιπάλων» κατασκευαστών. Άντε το 2013, γιατί φταίξανε τα έργα στο Θολοπόταμο που πνίξανε την Αιγείρα. Άντε το 2014, γιατί εμποδίζανε τα αρχαιολογικά ευρήματα. Άντε το 2015, γιατί φταίξανε οι καθυστερημένες απαλλοτριώσεις. Άντε το 2016, γιατί φταίξανε προβλήματα χρηματοδότησης. Άντε το 2017 γιατί… κλπ. κλπ. κλπ. Σε γενικές γραμμές, πάντοτε κάτι φταίει. Είτε αυτό ονομάζεται έλλειψη εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού, είτε ατολμία αντιμετώπισης μιας καταστροφικής «τριτοκοσμικής» γραφειοκρατίας, είτε σύγχυση αρμοδιοτήτων, είτε έλλειψη ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών… είτε, είτε… Θα μπορούσε, βέβαια, όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις να ενσωματωθούν στο εξής ρητορικό ερώτημα: «Τελικά, το έργο τού νέου σιδηροδρομικού δικτύου Κορίνθου - Πατρών, είναι έργο που υλοποιεί η κεντρική εξουσία ή έργο που το διαχειρίστηκαν οι κατά τόπους παράγοντες εξουσίας…;» Με άλλα λόγια «Υπήρξε και πόσο επηρέασε, ένα αόρατο πολιτικό «μπρα ντε φερ» μεταξύ κεντρικής εξουσίας και τοπικής αυτοδιοίκησης, χρησιμοποιώντας δίκαια τοπικά αιτήματα, αναλόγως εκλογικών σκοπιμοτήτων ;» Όμως, σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι πολύ πιο περίπλοκο. Για να εξαχθεί κάποιο ασφαλές συμπέρασμα για το «τις πταίει» στο σχεδιασμό τού σύγχρονου σιδηροδρόμου, θα πρέπει όσοι ενεπλάκησαν τις περασμένες δεκαετίες με την περιφερειακή – πολιτική διαχείρισή του, να ερωτηθούν, αν ασχολήθηκαν σε βάθος με την διερεύνηση της τοπικής ιστορίας, της γεωμορφολογίας, τους τουριστικούς και αρχαιολογικούς προορισμούς, τους περιφερειακούς συγκοινωνιακούς κόμβους, τους υπάρχοντες και μελλοντικούς χωροταξικούς σχεδιασμούς, τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής κατά μήκος της παραλιακής βόρειας Πελοποννήσου. Πασιφανές, ότι το εν λόγω ερώτημα θα μείνει στο διηνεκές αναπάντητο… Με το σκεπτικό αυτό, λοιπόν, ας ξεκινήσουμε από τη φράση «τις πταίει» τού Τρικούπη, ο οποίος σε πέντε χρόνια -δανειζόμενος 250 εκατομ. φράγκα- ένωσε την Πάτρα και την Αθήνα με γραμμή μικρότερη των τότε διεθνών σιδηροδρομικών προδιαγραφών, τονίζοντας ότι λόγω μεγάλου κόστους η μεγαλύτερη γραμμή θα κατασκευαζόταν αργότερα… Τότε κατασκευάσθηκαν και οι δεκάδες σταθμοί - στάσεις κατά μήκος των παραλίων του νότιου Κορινθιακού σε σημεία που, είτε ήταν κωμοπόλεις, είτε ήταν μικρά εμπορικά επίνεια της πυκνοκατοικημένης τότε ενδοχώρας. Με απλά λόγια, η σημερινή οικιστική μορφή της βόρειας Πελοποννήσου οφείλεται κατά πολύ στη μελέτη - κατασκευή του σιδηροδρόμου στα τέλη του 19ου αιώνα. Βέβαια, το «αργότερα» του Τρικούπη, ήρθε (ως σκέψη) με καθυστέρηση ενός αιώνα ! Αισίως, λοιπόν, φτάσαμε στο 1993. Τη χρονιά εκείνη, οι δεκάδες παραθαλάσσιες Κοινότητες εκατέρωθεν του Κορινθιακού Κόλπου, έγιναν αποδέκτες ενός ογκωδέστατου βιβλίου, με το συνοδευτικό έγγραφο του αρμόδιου Υπουργείου που ζητούσε να ενημερωθούν οι δημότες και οι τοπικοί φορείς επί του περιεχομένου και να αποσταλούν τυχόν προτάσεις ή ενστάσεις... Ουσιαστικά, τότε εισήχθη -με πλάγιο τρόπο- στην ελληνική πραγματικότητα μια «νέα» λέξη, αυτή της ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ, με την έννοια ότι το κράτος προτείνει στον πολίτη και ο πολίτης αντιπροτείνει… Τη μελέτη, που είχε παραγγελθεί και πληρωθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ, υπέγραφε το γνωστό γραφείο τού Θύμιου Παπαγιάννη. Τι περιείχε αυτό το βιβλίο; Ξεκινούσε με μία ...άγνωστη φράση: «Ειδική χωροταξική μελέτη Κορινθιακού κόλπου» και με μια λεπτομερέστατη περιγραφή, σπιθαμή προς σπιθαμή σκιαγραφούσε το πώς θα μπορούσε να προχωρήσει η μελλοντική αναπτυξιακή πορεία των παράλιων περιοχών περιμετρικά του Κορινθιακού… -Σήραγγες και κοιλαδογέφυρες, με τις οποίες θα παρακάμπτονταν οι Εθνικοί Άξονες (Αυτοκινητόδρομος, Σιδηρόδρομος) για να μην διχοτομούν τους ασφυχτικά δομημένους παράλιους οικισμούς. -Αυστηρές προδιαγραφές πολεοδόμησης. -Ζώνες πρασίνου, αγροτικές, ήπιας δόμησης. -Ζώνες προστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος. -Αρχαιολογικές ζώνες, με πλήρη απαγόρευση οικιστικής δραστηριότητας. κλπ… Πόσοι, όμως, ενημερώθηκαν για εκείνη την μελέτη; Με σιγουριά, μπορεί να δοθεί η εξής απάντηση: Λίγοι πληροφορήθηκαν την ύπαρξή της, λιγότεροι την «έπιασαν» στα χέρια τους, ελάχιστοι τη διάβασαν και την αξιολόγησαν. Πολλοί από αυτούς, που απλώς την «άγγιξαν», άρχισαν τη γκρίνια: «Μα είναι δυνατόν το Κράτος να πληρώνει μελέτες που περιγράφουν …παραμύθια. Άκου, λέει, να περάσουν το τρένο και την Εθνική Οδό με τρία τούνελ κάτω από τα Μάρμαρα (Αιγείρα). Δεν γίνονται αυτά στη σεισμογενή Ελλάδα…» Φυσικά, όλοι και χωρίς δεύτερη κουβέντα την απέρριψαν μετά βδελυγμίας. Όχι, επειδή φοβήθηκαν μη γυρίσει η γη …ανάποδα, αλλά για έναν πολύ - πολύ σοβαρό λόγο. Οι φραγμοί, που θα έμπαιναν στους όρους δόμησης και επέκτασης των οικιστικών ιστών, έγιναν το «κόκκινο πανί». Κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να βάλει «φρένο» στη νέα «belle epoque» -αντιπαροχής εξοχικής κατοικίας- στις ανερχόμενες Ριβιέρες του Κορινθιακού… Και έτσι, η ειδική χωροταξική μελέτη, ενταφιάστηκε με συνοπτικές διαδικασίες!...

Όταν το εύρος των περιβαλλοντικων μας ευαισθησιών είναι οσο το οπτικο μας πεδιο !

1 ΙΟΥΛ 2011. Όταν το εύρος των περιβαλλοντικών μας ευαισθησιών είναι λίγο πιο μακριά από το οπτικο-πολιτικό μας πεδίο !… Πριν μερικούς μήνες ευρισκόμενος σε εκδήλωση φορέα Ειδικών αναγκών στην Αχαϊκή πρωτεύουσα, είχα την ευκαιρία στο περιθώριο της εκδήλωσης να συνομιλήσω με αρκετούς Αχαιούς πολιτικούς - βουλευτές, περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους (κυρίως Πατρινούς). Και ενώ η κουβέντα περιστρεφόταν στο τι μέλλει γενέσθαι με τα βαλτωμένα οδικά και σιδηροδρομικά έργα, γνωστός μου Πατρινός (τέως δημοτικός σύμβουλος) με ρώτησε χωρίς περιστροφές: Τι θα γίνει, θα πάρετε κανένα σκουπίδι στην Αιγείρα και από την Πάτρα που έχει σοβαρότατο πρόβλημα… τόσα λεφτά σάς έδωσε το κράτος για ΧΥΤΑ και τον θέλετε μόνο για την πάρτη σας… Φανερά ενοχλημένος και νομίζοντας ότι μου κάνει πλάκα, απευθύνθηκα στη μικρή “πολιτική” παρέα λέγοντάς τους: -Επειδή αντιλαμβάνομαι ότι δεν γνωρίζετε τίποτα για την περιοχή τής Αιγείρας, σας προσκαλώ σε μία επίσκεψη στον ΧΥΤΑ στην Κακή Χούνη, αφού πρώτα με ξεναγήσετε εσείς στον ΧΥΤΑ τής Ωλενίας… -Τι είναι η Κακή Χούνη με ρώτησε κάποιος διπλανός (μη πολιτικός) με απορία… - Μια περιοχή στη απέναντι βουνοκορφή από το αρχαίο Θέατρο, του απάντησα… -Δεν γνώριζα ότι εκεί υπάρχει θέατρο, θα περάσω καμιά φορά να το δω, πού ακριβώς είναι η Αιγείρα, μετά την Ακράτα και πριν το Ξυλόκαστρο νομίζω... -Έχεις δει που κατασκευάζονται οι σήραγγες της Ακράτας τού Αυτοκινητόδρομο, εκεί ακριβώς ευρίσκεται η Αιγείρα, του είπα, κλείνοντας τη συζήτηση… Από τότε, κάθε φορά που έρχεται στην επικαιρότητα ο “σκουπιδοπόλεμος” της Αιγιαλείας, ο οποίος όντως έχει αγγίξει τους ευαισθητοποιημένους περιβαλλοντικά συντοπίτες ώστε να μη γίνει η Κακή Χούνη τα “Λιόσια” τής Βόρειας Πελοποννήσου, έρχεται στη μνήμη και η παραπάνω “ενοχλητική” Πατρινή συζήτηση. Τα ερωτήματα είναι πολλά και ενδεχομένως αναπάντητα… Αξίζει για την Αιγείρα και την ευρύτερη περιοχή της, το κύριο σημείο “κοινωνικοπολιτιστικού” προσδιορισμού της να είναι “η "σκουπιδιάρα" της παραλιακής Αχαΐας”, τη στιγμή που έχουμε άκρως σημαντικές αρχαιολογικές περιοχές, όμορφες παραλίες, καταπληκτικούς ορεινούς όγκους, μια πολύ ενδιαφέρουσα -προς περιπατητική εξερεύνηση- κοίτη του Κριού κ.ο.κ. Γιατί,λοιπόν, αφήσαμε την περιβαλλοντική μας ευαισθησία να εκφράζεται μόνο μέσα από τα σκουπίδια, αφήνοντας κοντινούς και μακρινούς γείτονες να θεωρούν ότι το μόνο που είναι άξιο λόγου στην περιοχή τού τέως Δήμου Αιγείρας είναι ένας "υπερσύγχρονος" Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων; Δεν είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητο το Πρόβλημα της διάσωσης, από τη φθορά τού χρόνου, του Θεάτρου τής Αρχαίας Αιγείρας; Δεν είδαμε όμως καμία "διαδήλωση" διαμαρτυρίας εδώ και δεκαετίες… Ούτε στην περίπτωση της σιδηροδρομικής χάραξης μάς βγήκε το περιβαλλοντικό μας αισθητήριο, αφού τον Απρίλιο του 2004 δεν άνοιξε "στόμα" διαμαρτυρίας κατά όλων των Πολιτικών Παρατάξεων που (από άγνοια ή αδιαφορία) μετείχαν στην Ομόφωνη ψήφιση της διχοτόμησης της Αιγείρας, πιστεύοντας ότι διχοτομούσαν το Δερβένι! Βέβαια, ούτε στον Τρικούπη τράβηξαν το αυτί οι πρόγονοί μας, όταν το 1883 έκοψε στη μέση τα χειμαδιά τής περιοχής… Θα μπορούσαμε επίσης όλοι εμείς (οι περιβαλλοντικά ευαίσθητοι) να είχαμε (έστω) ρωτήσει γιατί σε μια μέρα κόπηκαν δεκάδες ευκάλυπτοι στις εκβολές του Κριού, που είχαν φυτευτεί από τους νεολαίους του Πολιτιστικού Συλλόγου Αιγείρας στα τέλη τής 10ετίας του '70. Κόπηκαν, φυσικά, για την ανάγκη επέκτασης του Δημοτικού Σταδίου Αιγείρας. Μήπως όμως θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, έστω μερικοί, αν υπήρχε κάποια τεκμηριωμένη αντίδραση; Βέβαια, εκεί που εκτονώσαμε όλη την περιβαλλοντική μας “αγάπη” για την περιοχή, ήταν το θέμα τής διάβρωσης των ακτών. Πάμπολλες εκδηλώσεις ενημέρωσης και κλήση ειδικών επιστημόνων θα μπορούσαν… να είχαν γίνει στην Αιγείρα, ώστε να είχε σωθεί τουλάχιστον οπτικά η -μοναδικής ομορφιάς- παραλία μας και φυσικά να μην ήμασταν απόντες κατά την -χωρίς επιστημονική μελέτη- ρίψη ογκόλιθων στη θάλασσα. Τουλάχιστον, ας μας το επέβαλε η αισθητική μας, εφόσον δεν χτύπησε το καμπανάκι τής οικολογικής μας ευαισθησίας… Εν κατακλείδι, μήπως πρέπει να αναθεωρήσουμε το εύρος των περιβαλλοντικών μας ευαισθησιών λίγο πιο μακριά από το οπτικό-πολιτικό μας πεδίο…; Κ.Ρ....

ΔΕΚ. 2001 ...Τα χέρια ψηλά στη σύγχρονη πολιτική άποψη

ΔΕΚ. 2001 - "Τα χέρια ψηλά… στη σύγχρονη πολιτική άποψη"… Του Κώστα Ρόζου. Πρόσφατα, έτυχε να συμ­με­τέ­χω σε μί­α “θυελ­λώ­δη” συ­ζή­τη­ση γύ­ρω α­πό τα το­πι­κά πο­λι­τι­κά δρώ­με­να. Στην προ­σπά­θεια των συ­νο­μι­λη­τών να α­να­λύ­σουν τη τρέ­χου­σα κα­τά­στα­ση, α­κού­στη­καν πολ­λές και α­ντι­κρουό­με­νες α­πό­ψεις. Τη στιγμή εκείνην θυ­μήθη­κα κάτι που είχα μάθει στα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του ’70 ως δευ­τερο­ε­τής φοιτητής του Τμήματος Πο­λι­τι­κών Ε­πι­στη­μών της Νομικής Σχο­λής Αθηνών και α­φο­ρού­σε το μάθημα της Πο­λι­τι­κής Ε­πι­κοι­νω­νί­ας (της κατ’ ε­ξο­χήν ε­πι­στή­μης που α­να­λύ­ει τη σχέ­ση ε­ξου­σί­ας – πο­λί­τη και πολί­τη – ε­ξου­σί­ας. Η έννοια της ε­ξου­σί­ας περιέχει όλα τα είδη: Κεντρική – Πε­ρι­φε­ρεια­κή και στο προ­κεί­με­νο την Τοπική). Όταν όμως άρχισα να τους α­φη­γού­μαι την ε­πι­στη­μο­νι­κή ά­πο­ψη που είχε κα­τα­γρα­φεί πριν 25 πε­ρί­που χρό­νια (για το πώς δηλ. α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την ε­πι­κοι­νω­νί­α με­τα­ξύ διοι­κού­ντων και διοι­κού­με­νων σή­με­ρα), με διέ­κοψαν λέ­γο­ντάς μου ό­τι τα πράγ­μα­τα έ­χουν αλ­λά­ξει και η ε­πι­κοι­νω­νί­α της ε­ξου­σί­ας με τον πο­λί­τη γί­νε­ται πλέ­ον σε άλ­λες δια­στά­σεις α­φού δια­νύ­ου­με τον αιώ­να της πα­γκό­σμιας πλη­ρο­φό­ρη­σης και ο κα­θέ­νας μας έ­χει ά­με­ση (ε­λεγ­χό­με­νη;) γνώ­ση για το τι γί­νε­ται αυ­τή τη στιγ­μή στη πιο α­πό­μα­κρη γω­νιά του πλα­νή­τη. Αρ­χι­κά συμ­φώνη­σα μα­ζί τους, τους πα­ρε­κά­λε­σα ό­μως να α­πορ­ρί­ψουν τα λε­γό­με­νά μου, ε­φό­σον δεν τα α­σπά­ζο­νται, με­τά το τέ­λος της σύ­ντο­μης το­πο­θέ­τη­σής μου. Τους “πή­γα” λοι­πόν στο πα­νε­πι­στη­μια­κό έ­τος 1978 – 1979 και τους πε­ριέ­γρα­ψα έ­να μο­ντέ­λο διοί­κη­σης που α­φο­ρού­σε μι­κρές κοι­νω­νί­ες σε μί­α υ­πό α­νά­πτυ­ξη υ­πο­θε­τι­κή χώ­ρα με γε­ω­γρα­φι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρό­μοια με το χώ­ρο που ζού­με, λέγοντάς τους τα ε­ξής: Πα­ρα­τη­ρή­θη­κε ό­τι σε χω­ριά με κά­τω α­πό 5.000 κα­τοί­κους οι άν­θρω­ποι ζουν μέ­σα σε έ­να σύ­στη­μα πε­ρισ­σό­τε­ρο “κοι­νο­τι­κό” πα­ρά “κοι­νω­νια­κό”, όπου η ο­ρια­κή α­νω­νυ­μί­α δεν υ­πάρ­χει για να ε­ξα­σφα­λί­σει στον κα­θέ­να μια σχετι­κά αυ­τό­νο­μη ζω­ή. Στις πε­ρι­πτώ­σεις αυ­τές ο έ­λεγ­χος της το­πι­κής ε­ξου­σί­ας εί­ναι α­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος α­πό ό,τι σε πό­λεις ά­νω των 10.000 κα­τοί­κων. Η εκ­με­τάλ­λευση αυ­τής της ι­διαι­τε­ρό­τη­τας α­πό τους διοι­κού­ντες συ­νί­στα­ται στο να δη­μιουρ­γούν το­πι­κούς μη­χα­νι­σμούς πρα­κτό­ρευ­σης και ε­πο­πτεί­ας των πο­λι­τών ε­νώ κά­θε πρω­το­βου­λί­α της α­ντι­πο­λί­τευ­σης γί­νεται α­μέ­σως α­ντι­λη­πτή, ε­πι­ση­μαί­νε­ται και έμ­με­σα α­πο­θαρ­ρύ­νε­ται. Με αυ­τόν τον τρό­πο α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε για­τί κά­τω α­πό τέ­τοιες συν­θή­κες η “κα­τεύ­θυν­ση” της πο­λι­τι­κής ε­πι­κοι­νω­νί­ας ε­νι­σχύ­ει πε­ρισ­σό­τερο την υ­φι­στά­με­νη πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση (συ­μπο­λί­τευ­ση) πα­ρά την α­ντι­τι­θέ­με­νη σε αυ­τή πο­λιτι­κή το­πο­θέ­τη­ση (α­ντι­πο­λί­τευ­ση). Σε ο­ρι­σμέ­νες μά­λι­στα πε­ρι­πτώ­σεις που ο α­πο­κλει­σμός των πο­λι­τι­κών α­ντι­πά­λων α­πό το διοι­κη­τι­κό μη­χα­νι­σμό εί­ναι λι­γό­τε­ρο ή πε­ρισ­σό­τε­ρο γε­νι­κός οι το­πι­κοί διοι­κη­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες θε­ω­ρού­νται α­πό τους δη­μό­τες ως φορείς πραγ­μα­τι­κής πο­λι­τι­κής ε­ξου­σί­ας. Αυ­τό μπο­ρεί να έ­χει κα­τα­στρε­πτι­κές συ­νέ­πειες στην ε­ξέ­λι­ξη μιας πε­ριοχής, με την πα­θη­τι­κή α­πο­δο­χή α­πό την πλευ­ρά των διοι­κού­με­νων “πα­ντός κρα­τού­ντος” (Πλή­ρης α­δια­φο­ρί­α για τις πο­λι­τι­κές ε­ξε­λί­ξεις!) Και αυ­τό για να μη δυ­σα­ρε­στού­νται οι πα­ρά­γο­ντες και να διεκ­πε­ραιώ­νο­νται οι μι­κρο­ϋ­πο­θέ­σεις (ρου­σφέ­τια)!... Ε­δώ, με διέ­κοψε α­πό­το­μα έ­νας α­πό τους συ­νο­μι­λη­τές μου, που μάλ­λον θε­ώ­ρη­σε ό­τι ο ο­ρι­σμός “πα­ρά­γο­ντες - ρου­σφέ­τια” ί­σως α­φο­ρούσε και αυ­τόν, λέ­γο­ντάς μου: Τι εί­ναι αυ­τά που λες, δεν βρι­σκό­μα­στε στη δε­κα­ε­τί­α του 1930! Σε λί­γες μέ­ρες πα­τά­με το 2002 και τί­πο­τα α­πό τα πα­ρα­πά­νω δεν ι­σχύ­ει σή­με­ρα ε­δώ... Πα­ρα­δέ­χτη­κα τη “λαν­θα­σμέ­νη” το­πο­θέ­τη­σή μου, α­φή­νο­ντας τους υ­πολοί­πους να συ­νε­χί­σουν την πο­λι­τι­κή α­νά­λυ­ση της το­πι­κής κα­τά­στα­σης, α­φού πεί­στη­κα ό­τι η το­πο­θέ­τη­σή μου εί­ναι(;) ε­κτός τόπου και χρό­νου, μη έ­χοντας κα­μί­α σχέ­ση με τη ση­με­ρι­νή “ε­ξου­σί­α”... Με λί­γα λό­για σή­κω­σα τα χέ­ρια ψη­λά α­πέ­να­ντι στη σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­κή πραγ­μα­τικό­τη­τα, α­να­λο­γι­ζό­με­νος την “λαν­θα­σμέ­νη γνώ­ση” που μας δί­δα­σκε ο γνω­στός Κα­θη­γη­τής Πο­λι­τι­κής Ε­πι­στή­μης κ. Με­τα­ξάς! Το μό­νο που δεν ξέ­ρω πά­ντως, εί­ναι αν έ­χουν πει­στεί και οι υ­πό­λοιποι...

1 Δεκ 2002

ΔΕΚ. 2002 - Το πολεοδομικό σχέδιο της Αιγείρας… και η πιστή εφαρμογή των δικα­στικών αποφάσεων

Μπο­ρεί να ξε­μπλο­κα­ρι­στεί η α­κυ­ρω­θεί­σα ε­πέ­κτα­ση του σχε­δί­ου της Αιγεί­ρας ύστερα από την προσφυγή των κλη­ρο­νό­μων του κτή­μα­τος Μεν­ζε­λό­που­λου που βρί­σκε­ται στην α­να­το­λι­κή πλευ­ρά του Κριού πο­τα­μου κι αν ναι, πό­σα πα­ρα­λια­κά στρέμ­μα­τα θα ε­πι­τρέ­ψει ο νο­μο­θέ­της να ε­ντα­χθούν σύμ­φω­να με τις νέες αποφάσεις του Συμ­βουλίου της Ε­πι­κρα­τεί­ας;
Για ό­λα αυ­τά, τα πα­ρα­κά­τω γραφόμενα -που είναι συνέχεια των όσων κατ’ αποκλειστικότητα γράψαμε τόσο στο προηγούμενο φύλλο του “Φ” όσο και στο φύλλο του Ιουνίου 1999- προ­σπα­θούν να δώ­σουν κά­ποιες α­πα­ντή­σεις, α­φού:
“Φρέ­νο” στις τρο­πο­ποι­ή­σεις, ε­πε­κτάσεις σχε­δί­ων πό­λης, στις αλ­λα­γές ό­ρων δό­μη­σης, χρή­σε­ων γης κ.λπ. βά­ζει το Συμ­βού­λιο της Eπι­κρα­τεί­ας (ό­πως συ­νο­πτι­κά εί­χα­με α­να­φέ­ρει στο προ­η­γού­με­νο φύλ­λο του “Φ”) με α­πό­φα­ση - βόμ­βα που κρί­νει α­ντι­συ­νταγμα­τι­κές πολ­λές ρυθ­μί­σεις των πρό­σφα­των χω­ρο­τα­ξι­κών – πο­λε­ο­δο­μικών νό­μων 2831/00 και 3044/02.
Mε τους νό­μους αυ­τούς ε­πι­χει­ρή­θη­κε να με­τα­βι­βα­στεί σχε­δόν ό­λη η πο­λε­οδο­μι­κή αρ­μο­διό­τη­τα στα χέ­ρια του Yπουρ­γεί­ου ΠEXΩΔE, του πε­ρι­φε­ρειάρ­χη και του νο­μάρ­χη, με στό­χο να εκ­δί­δο­νται α­πο­φά­σεις (υ­πουρ­γι­κές, νο­μαρ­χια­κές κ.λπ.) ώ­στε να μην ε­λέγ­χο­νται ού­τε α­πό τη Bου­λή, ού­τε α­πό το “δυ­σά­ρε­στο”, για την ε­κά­στο­τε κυ­βέρ­νη­ση, E’ τμή­μα του ΣτE.
H δια­δι­κα­σί­α αυ­τή κρί­θη­κε α­ντί­θε­τη στις συ­νταγ­μα­τι­κές δια­τά­ξεις, που κα­θο­ρί­ζουν για ποιες πρά­ξεις πρέ­πει να εκ­δί­δε­ται διά­ταγ­μα με την υ­πο­γραφή του Προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας, με την ε­πι­σή­μαν­ση ό­τι ο προ­η­γού­με­νος έ­λεγχος του ΣτE α­πο­τε­λεί εγ­γύ­η­ση του κρά­τους δι­καί­ου.
Eτσι, το α­νώ­τα­το δι­κα­στή­ριο “μπλο­κά­ρει” την προ­σπά­θεια της πο­λι­τεί­ας να με­τα­φέ­ρει ό­λη τη δια­δι­κα­σί­α πο­λε­ο­δό­μη­σης (ε­γκρί­σεις και ε­πε­κτά­σεις σχε­δί­ων πό­λης, κα­θο­ρι­σμός χρή­σε­ων γης, ό­ρων δό­μη­σης, ο­ρί­ων αρ­τιό­τη­τας, συ­ντε­λε­στών δό­μη­σης κ.λπ.) σε ε­πί­πε­δο υ­πουρ­γι­κών, νο­μαρ­χια­κών κ.λπ. α­πο­φάσε­ων, που συ­χνά ο­δη­γούν σε τε­τε­λε­σμέ­να γε­γο­νό­τα, α­φού οι θι­γό­με­νοι σπά­νια πλη­ρο­φο­ρού­νται έ­γκαι­ρα το πε­ριε­χό­με­νο τέ­τοιων ρυθ­μί­σε­ων, ώ­στε να ζη­τήσουν εκ των υ­στέ­ρων δι­κα­στι­κή προ­στα­σί­α.
Aκο­λου­θώ­ντας τη νο­μο­λο­για­κή γραμ­μή που εί­χε χα­ρά­ξει προ 3ε­τί­ας - 4ε­τί­ας, ό­ταν έκρι­νε α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κή την πο­λε­ο­δό­μη­ση τό­τε α­πό τους Nο­μάρ­χες (εί­χαν α­κυρω­θεί ε­κα­το­ντά­δες τρο­πο­ποι­ή­σεις – ε­ντά­ξεις στο σχέ­διο πό­λης και αυτή της Αιγείρας), το α­νώ­τα­το δι­κα­στή­ριο έρ­χε­ται να προ­ει­δο­ποι­ήσει έ­γκαι­ρα για την α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τα και των νέ­ων πο­λε­ο­δο­μι­κών πα­ρεμβά­σε­ων προ­κει­μέ­νου να α­πο­τρέ­ψει το μελ­λο­ντι­κό σά­λο α­πό την α­κύ­ρω­ση σχεδί­ων πό­λης, οι­κο­δο­μι­κών α­δειών κ.λπ.
ΓΙΑΤΙ ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΙΓΕΙΡΑΣ
Ε­δώ πρέ­πει να α­να­φερ­θεί η 3692/1998 α­πό­φα­ση του Ε’ τμή­μα­τος του ΣτΕ για το σχέ­διο της Αι­γεί­ρας με την ο­ποί­α εί­χε κρι­θεί πα­ρά­νο­μη και α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κή η υπ’ α­ριθ­μ. Χ. 10779/1992 α­πό­φα­ση του Νο­μάρ­χου Α­χα­ΐ­ας “πε­ρί ε­γκρί­σε­ως Με­λέ­της και Ε­πέ­κτα­σης (Μ.Ε.Π. + Μ.Ε.Ε.) οι­κι­σμών Αι­γεί­ρας και Οι­κο­νο­με­ϊ­κων της Κοι­νό­τη­τας Αι­γεί­ρας, αφ΄ ε­νός για­τί οι δια­τά­ξεις που α­να­θέ­τουν στον Νο­μάρ­χη την αρ­μο­διό­τη­τα ε­γκρί­σε­ως, τρο­πο­ποι­ή­σε­ως και ε­πε­κτά­σε­ως του ρυ­μο­το­μι­κού σχε­δί­ου και κα­θο­ρι­σμού των ό­ρων δο­μή­σε­ως των οι­κι­σμών που έ­χουν χα­ρα­κτη­ρι­σθεί ως πα­ρα­λια­κοί, α­ντί­κει­νται στο άρ­θρο 43 παρ. 2 εδ. τε­λευ­ταί­ο του Συ­ντάγ­μα­τος και εί­ναι α­νί­σχυ­ρες, η αρ­μο­διό­τη­τα δε αυ­τή πρέ­πει να α­σκεί­ται με την έκ­δο­ση προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος και αφ’ ε­τέ­ρου με την α­πό­φα­ση αυ­τή πο­λε­ο­δο­μεί­ται με βά­ση τις ε­ξαι­ρε­τι­κές δια­τά­ξεις του α­πό 20/30-8-1985 π. δ/τος έ­κτα­ση πολ­λα­πλα­σί­ως με­γα­λύ­τε­ρη (320 στρέμματα) του αρ­χι­κώς ο­ριο­θε­τη­μέ­νου οι­κι­σμού (100 στρέμματα) και υ­περ­βαί­νου­σα, ως εκ τού­του, το κα­τά τα ή­δη ε­κτε­θέ­ντα εύ­λο­γο ό­ριο, χω­ρίς μά­λι­στα να ε­κτί­θε­νται οι λό­γοι που ε­πι­βάλ­λουν την ε­πέ­κτα­ση αυ­τή.
ΠΟΥ “ΚΟΛΛΑΕΙ” Η ΕΠΑΝΥΠΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ
Oι βα­ρυ­σή­μα­ντες α­πο­φά­σεις (601 και 602/02) του ΣτΕ ε­πι­βε­βαιώ­νουν την α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τα των σχε­δια­ζό­με­νων ρυθ­μί­σε­ων, που ε­κτός των άλ­λων φαίνεται να στα­μα­τούν την ο­ποια­δή­πο­τε πρό­θε­ση ε­πα­νυ­πο­βο­λής της επέ­κτα­σης του σχε­δί­ου πό­λε­ως -στο σύνολό του- στην πα­ρα­λια­κή ζώ­νη της Αι­γεί­ρας, για λό­γους οι οποίοι ε­μπί­πτουν στις πα­ρα­κά­τω ε­πι­ση­μάν­σεις:
- Kρί­νουν α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κές τις δια­τά­ξεις, που ε­πι­τρέ­πουν στον υ­πουρ­γό ΠEXΩΔE ή τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη να κα­θο­ρί­ζουν την πο­λε­ο­δό­μη­ση σε πε­ριο­χές οι­κι­σμών με­γα­λύ­τε­ρων των 2.000 κα­τοί­κων ή σε πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά ευαίσθη­τες πε­ριο­χές οι­κι­σμών.
– Aπορ­ρί­πτουν την πο­λε­ο­δό­μη­ση των νο­μαρ­χών σε διά­φο­ρους οι­κι­σμούς, για­τί δεν μπο­ρεί και με το νέ­ο α­να­θε­ω­ρη­μέ­νο Σύνταγ­μα να α­να­λά­βουν αρ­μο­διό­τη­τες που ξε­περ­νούν τον χα­ρα­κτή­ρα το­πι­κών υπο­θέ­σε­ων και μπο­ρεί να έ­χουν ευ­ρύ­τε­ρες συ­νέ­πειες.
- Θέ­τουν για πρώ­τη φο­ρά αυ­στη­ρές και α­να­λυ­τι­κές αρ­χές της πο­λε­ο­δο­μί­ας, στις ο­ποί­ες θα πρέ­πει να υ­πα­κού­ουν ό­λες οι ε­νέρ­γειες της πο­λι­τεί­ας, ε­ξο­βε­λί­ζο­ντας τη μό­νη μέ­χρι σή­με­ρα ε­πι­κρα­τού­σα αρ­χή, που ή­ταν το πώς μπο­ρεί κά­ποιος να κτί­σει και μά­λιστα ό­σο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρο.
– Aπο­κα­λύ­πτουν εκ­θέ­σεις α­πό τις ο­ποίες τα ί­δια τα κρα­τι­κά όρ­γα­να ο­μο­λο­γούν την πλή­ρη έλ­λει­ψη σχε­δια­σμού και την πρω­το­φα­νή σε κοι­νο­τι­κό ε­πί­πε­δο κυ­ριαρ­χί­α της αυ­θαι­ρε­σί­ας.
– Kαθο­ρί­ζουν για πρώ­τη φο­ρά υ­πό το φως του νέ­ου Συ­ντάγ­μα­τος ποιες κρα­τι­κές αρμο­διό­τη­τες μπο­ρούν να με­τα­βι­βα­στούν στους OTA χω­ρίς να προ­κύ­ψουν σο­βα­ρά συ­νταγ­μα­τι­κά προ­βλή­μα­τα.
– Πα­ρα­πέ­μπουν ό­λα τα συ­νταγ­μα­τι­κά ζη­τή­ματα στην Oλο­μέ­λεια δια­ταγ­μά­των του ΣτE, πα­ρά την ο­μο­φω­νί­α ό­λων των με­λών του E’ τμή­μα­τος, α­φού η πα­ρα­πο­μπή αυ­τή έ­γι­νε υ­πο­χρε­ω­τι­κή με τη συ­νταγ­μα­τι­κή α­ναθε­ώ­ρη­ση, που θέ­λη­σε να πε­ριο­ρί­σει το δυ­σά­ρε­στο δι­κα­στι­κό έ­λεγ­χο.
ΣΕ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΚΟΥΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΗΣ ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
Tο α­νώ­τα­το δι­κα­στή­ριο θέ­τει για πρώ­τη φο­ρά τις πο­λε­ο­δο­μι­κές αρ­χές στις ο­ποί­ες πρέ­πει πά­ντα να υ­πα­κού­ουν οι νο­μο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις και οι πρά­ξεις της πο­λι­τεί­ας, α­φού υ­πο­γραμ­μί­ζει πρώ­τα ό­τι α­πο­τε­λεί χρέ­ος της η ε­ξυ­πηρέ­τη­ση της λει­τουρ­γι­κό­τη­τας των οι­κι­σμών και η ε­ξα­σφά­λι­ση των κα­λύ­τε­ρων δυ­να­τών ό­ρων δια­βί­ω­σης, στο πλαί­σιο της αρ­χής της βιώ­σι­μης α­νά­πτυ­ξης, με την υ­πο­χρέ­ω­ση δια­τή­ρη­σης του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος και των φυ­σι­κών πόρων προς ό­φε­λος και των μελ­λο­ντι­κών γε­νε­ών. Σύμ­φω­να με το ΣτE, οι προ­βλέ­ψεις των χω­ρο­τα­ξι­κών σχε­δί­ων ε­ξει­δι­κεύ­ο­νται με τον πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό, που πρέ­πει να εί­ναι μι­κρής κλί­μα­κας και να α­πο­σκο­πούν:
- Στη δη­μιουρ­γί­α βιώ­σι­μου α­στι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος, τη δια­σφά­λι­ση υ­γιεινών συν­θη­κών στέ­γα­σης και ερ­γα­σί­ας, την ι­κα­νο­ποί­η­ση των στε­γα­στι­κών α­ναγκών του πλη­θυ­σμού, κα­θώς και των α­να­γκών της οι­κο­νο­μί­ας, με βά­ση τις αρ­χές της φει­δω­λής και φι­λι­κής προς το πε­ρι­βάλ­λον χρη­σι­μο­ποί­η­σης του ε­δά­φους.
- Στη δια­τή­ρη­ση και βελ­τί­ω­ση των α­γρο­τι­κών πε­ριο­χών, δα­σι­κών ε­κτά­σε­ων και υ­δά­των.
- Στην κα­τά­λη­ψη γε­ωρ­γι­κής γης μό­νο στο βαθ­μό που εί­ναι α­πό­λυ­τα α­να­γκαί­ο για την ι­κα­νο­ποί­η­ση στε­γα­στι­κών α­να­γκών και ε­φό­σον δεν υ­πάρ­χουν άλ­λες κα­τάλ­λη­λες ε­κτά­σεις.
- Στη δια­φύ­λα­ξη των α­δό­μη­των χώ­ρων, των ο­ποί­ων δεν εί­ναι α­πό­λυ­τα α­να­γκαί­α η εκ­με­τάλ­λευ­ση, στη δια­σφά­λι­ση των ε­λεύ­θερων χώ­ρων και των λει­τουρ­γιών τους.
- Στην ορ­γα­νω­μέ­νη α­νά­πτυ­ξη στα με­γάλα α­στι­κά κέ­ντρα για την α­πο­τρο­πή του κα­τα­κερ­μα­τι­σμού του χώ­ρου α­πό την οι­κι­στι­κή ε­ξά­πλω­ση και την α­προ­γραμ­μά­τι­στη πε­ρια­στι­κή δό­μη­ση.
- Στην ανά­κτη­ση ε­λεύ­θε­ρων χώ­ρων στις πυ­κνο­κα­τοι­κη­μέ­νες πε­ριο­χές.
- Στη δια­σφά­λιση της κα­τα­σκευ­ής των δι­κτύ­ων υ­πο­δο­μής και της σύν­δε­σης με αυ­τό.
- Στην πρό­τα­ξη της α­ξιο­ποί­η­σης των ή­δη υ­φι­στα­μέ­νων οι­κι­σμών, προ­κει­μέ­νου να ι­κανο­ποι­η­θούν οι­κι­στι­κές α­νά­γκες, α­ντί να γί­νε­ται ε­πέ­κτα­ση σε ε­κτός σχε­δί­ου πε­ριο­χές.
- Στην προ­στα­σί­α των μνη­μεί­ων και του φυ­σι­κού το­πί­ου.
- Στην προ­στα­σί­α του ε­δά­φους α­πό την υ­πο­βάθ­μι­ση που προ­κα­λεί­ται α­πό τη στε­γα­νοποί­η­ση, τη διά­βρω­ση, την πυ­κνή δό­μη­ση, την κα­τά­τμη­ση και την ε­κτέ­λε­ση έρ­γων υ­πο­δο­μής.
Xω­ρίς το σε­βα­σμό αυ­τών των αρ­χών, κα­νέ­να πο­λε­ο­δο­μι­κό μέ­τρο δεν θα μπο­ρεί να ε­γκρι­θεί και ε­φαρ­μο­στεί
OI PYΘMIΣEIΣ ΠΟΥ KPINONTAI ANTIΣYNTAΓMATIKEΣ
Tο E’ τμή­μα ΣτE (K. Γ. Xα­λα­ζω­νί­της, N. Pό­ζος, A. Pά­ντος, Aικ. Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου, K. Kου­σού­λης – ει­ση­γη­τής της υ­πό­θε­σης) έ­κρι­νε ό­τι εί­ναι α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κές και ανί­σχυ­ρες οι δια­τά­ξεις των ν. 2831/00 και 3044/02, που:
Eπι­τρέ­πουν στον Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη να ε­γκρί­νει πο­λε­ο­δο­μι­κές με­λέ­τες για οι­κι­σμούς ά­νω των 2.000 κα­τοί­κων. Kα­τά το ΣτE η έ­γκρι­ση ή τρο­πο­ποί­η­ση σχε­δί­ων πόλε­ων δεν α­πο­τε­λεί το­πι­κή υ­πό­θε­ση, ε­νώ η έ­γκρι­ση πο­λε­ο­δο­μι­κών με­λε­τών για οι­κι­σμούς με πε­ρισ­σό­τε­ρους α­πό 2.000 κα­τοί­κους έ­χει αυ­ξη­μέ­νες ε­πι­δρά­σεις στο πε­ρι­βάλ­λον και την οι­κι­στι­κή ορ­γά­νω­ση της χώ­ρας και δεν μπο­ρεί να θε­ωρη­θεί ό­τι α­πο­τε­λεί “ει­δι­κό­τε­ρο θέ­μα”, με δε­δο­μέ­νο μά­λι­στα ό­τι δεν υπάρ­χει χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός ο­ποιου­δή­πο­τε ε­πι­πέ­δου.
Προ­βλέ­πουν ό­τι με υ­πουρ­γι­κή α­πό­φα­ση τρο­πο­ποιού­νται σχέ­δια πό­λης και οι­κι­σμών ή κα­θο­ρί­ζο­νται ό­ροι και πε­ριο­ρι­σμοί δό­μη­σης σε πε­ριο­χές ι­διαιτέ­ρου κάλ­λους, αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους, δα­σι­κές ε­κτά­σεις, ε­πί­σης εί­ναι α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κές οι δια­τά­ξεις που ε­πι­τρέ­πουν με υ­πουρ­γι­κές α­πο­φά­σεις την έ­γκρι­ση πο­λε­ο­δο­μι­κών με­λε­τών σε πα­ρα­λια­κούς οι­κι­σμούς, την πο­λε­ο­δό­μηση πε­ριο­χών 500 μ. α­πό την α­κτή, πε­ριο­χών α­ξιό­λο­γων οι­κι­σμών κ.λπ.
Oρί­ζουν ό­τι ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης τρο­πο­ποιεί σχέ­δια πό­λε­ων και οι­κι­σμών και κα­θο­ρί­ζει ό­ρους δό­μη­σης σε πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές και σε βά­θος δύ­ο οι­κο­δομι­κών τε­τρα­γώ­νων α­πό τις α­κτές.
Δί­νουν το δι­καί­ω­μα στον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη να εκ­δί­δει το­πι­κά ρυ­μο­το­μι­κά σχέ­δια για να κα­θο­ρί­ζει τον χώ­ρο α­νέ­γερ­σης κτι­ρί­ων που ε­ξυ­πη­ρε­τούν δη­μόσιο, δη­μο­τι­κό ή κοι­νω­φε­λή σκο­πό (π.χ. υ­πη­ρε­σί­ες του κρά­τους, σχο­λεί­α, νο­σο­κομεί­α κ.λπ.).
Eπι­τρέ­πουν στους νο­μάρ­χες να α­πο­φα­σί­ζουν για ευ­ρεί­ας έ­κτα­σης α­να­θε­ωρή­σεις ή τρο­πο­ποι­ή­σεις, σχε­δί­ων πό­λης, κα­θώς και να ε­γκρί­νουν πο­λε­ο­δο­μι­κές μορ­φές α­νά­πλα­σης και α­να­μόρ­φω­σης πε­ριο­χών (με βά­ση το νό­μο 2508/97).
Oλες αυ­τές οι πρά­ξεις - το­νί­ζει το ΣτE - ε­πι­τρέ­πε­ται κα­τά το Σύ­νταγ­μα να γίνουν μό­νο με Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα, α­φού ε­λεγ­χθεί πρώ­τα η νο­μι­μό­τη­τά του από το δι­κα­στή­ριο.
Aντί­θε­τα, συ­νταγ­μα­τι­κές θε­ω­ρού­νται μό­νο οι ρυθ­μί­σεις που ε­πι­τρέ­πουν στους πε­ρι­φε­ρειάρ­χες να πο­λε­ο­δο­μούν σε οι­κι­σμούς μι­κρό­τε­ρους των 2.000 κα­τοί­κων, που δεν εί­ναι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά ευαί­σθη­τοι (πα­ρα­λια­κοί, πα­ρα­δο­σια­κοί, φυ­σι­κού κάλ­λους κ.λπ.), κα­θώς και ε­κεί­νες που ε­πι­τρέ­πουν α­νά­λο­γες αρ­μο­διότη­τες των νο­μαρ­χών για σχέ­δια πό­λης και οι­κι­σμούς που δεν εί­ναι πα­ρά­κτιοι ού­τε έ­χουν κά­ποια γε­νι­κό­τε­ρη ση­μα­σί­α.
Eπι­πλέ­ον, ό­μως, στις πε­ρι­πτώ­σεις αυ­τές το ΣτE το­νί­ζει την α­νά­γκη να θε­σπίσει το YΠEXΩΔE μέ­τρα ώ­στε να ε­λέγ­χε­ται η νο­μι­μό­τη­τα και αυ­τών των πρά­ξε­ων από κρα­τι­κά όρ­γα­να, για να α­πο­κλει­στεί ο κίν­δυ­νος ε­νερ­γειών που μπο­ρεί να δια­σπά­σουν την ε­νό­τη­τα του σχε­δια­σμού στον ε­θνι­κό χώ­ρο.
Μάρτιος 1999: Δι(σ)κόφρενο στην πολεοδομική ανάπτυξη της Αιγείρας