Στα όρια της Αιγείρας δεν λειτουργεί κανένας ΧΥΤΑ.- Το «πρόβλημα», φυσικά, δεν είναι τωρινό... Περί τα μέσα της δεκαετίας τού 1990, ξεκίνησαν οι διεργασίες μέσω του Συμβουλίου Περιοχής για τη δημιουργία ΧΥΤΑ στην περιοχή ΚΑΚΗ ΧΟΥΝΗ Αμπελοκήπων της κοινότητας Χρυσαμπέλων. Κατόπιν ήρθε ο «Καποδίστριας» και στο νέο αυτοδιοικητικό περιβάλλον της Αχαΐας, άρχισε ο συντονισμός του μεγαλόπνοου(!) προγράμματος «διαχείρισης απορριμμάτων»… Τέσσερις ΧΥΤΑ στην Αχαΐα… Κακή Χούνη, Παπανικολού, Ξερόλακα, Φλόκα. Μα που είναι αυτές οι περιοχές, θα αναρωτηθεί κάποιος. Μόνο στην Κακή Χούνη γνωρίζω ότι είναι ο ΧΥΤΑ Αιγείρας… Η εξήγηση που μπορεί να δοθεί σε αυτό, είναι ότι η τότε Δημοτική αρχή θεώρησε ότι η ονομασία «ΧΥΤΑ Αιγείρας» θα είναι ένα ισχυρό "brand name" για την αναγνωρισιμότητα της περιοχής – ισχυρότερο ίσως και από αυτό του Αρχαίου θεάτρου Αιγείρας...! Φυσικά, κανείς άλλος στην Αχαΐα, δεν ακολούθησε το σκεπτικό αυτό, αφού η Παπανικολού δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Συμπολιτείας (Ροδοδάφνης), η Ξερόλακα δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Πατρών, του Φλόκα δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Ωλενίας, ο ΧΥΤΑ Φυλής δεν ονομάστηκε ΧΥΤΑ Αθηνών κλπ κλπ...11 ΜΑΪΟΥ 2017

ττττττ

05-03-2015 / 25 χρονια, για «στρωσιμο» σιδηροτροχιων…

05-03-2015. Αθήνα - Πάτρα, με τρένο: 25 χρόνια, για «στρώσιμο» σιδηροτροχιών… Του Κώστα Ρόζου- Η ανυπαρξία ενιαίας στρατηγικής των τοπικών φορέων και η "σαλαμοποίηση" τού έργου από το φορέα υλοποίησης, οδήγησαν στον χρονικό «εκτροχιασμό» τού σιδηροδρομικού δικτύου τής Βόρειας Πελοποννήσου... Είναι γεγονός, ότι η υπόθεση της κατασκευής του νέου σιδηροδρομικού δικτύου, δεν ευρίσκεται αυτό το διάστημα στην ημερήσια (πολιτική) διάταξη. Το θέμα, μάλλον, «ξεθώριασε» και δημοσιογραφικά… Κούρασε, απογοήτευσε, ξεχάστηκε…; Ίσως όλα αυτά μαζί. «Και πολύ ασχοληθήκαμε», θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος. «Και της Άρτας το γιοφύρι, γρηγορότερα τελείωσε. Επί δύο - τρεις δεκαετίες, τρένο ακούμε και τρένο δεν βλέπουμε…» Ουδέποτε, πάντως, το στρατηγικής σημασίας έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης Αθήνας – Πάτρας, ήταν σε υψηλό βαθμό πολιτικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος, αφού η διαχρονική διαχείρισή του, ήταν τουλάχιστον περιπτωσιολογική και αποσπασματική. Το γνωστό, «βλέποντας και κάνοντας» Έτσι, και εν έτι 1993, ούτε καν στα «ψιλά» πέρασε μια σημαντική μελέτη και ασυζητητί πετάχτηκε στα «σκουπίδια», η οποία αν είχε αξιοποιηθεί σωστά, σήμερα δεν θα αναρωτιόμαστε, ούτε πότε το τρένο θα φτάσει στην Πάτρα, ούτε θα υπήρχε δυσανασχέτηση στις τοπικές κοινωνίες με τη διαφορετική αντιμετώπιση των παραλιακών οικισμών σε Κορινθία και Αχαΐα (αλλού εγκρίθηκαν υπογειοποιήσεις, αλλού εγκρίθηκαν παρακάμψεις, αλλού παρέμειναν διχοτομήσεις)… Και ενώ σήμερα η συζήτηση -περί σύγχρονου τρένου- έπρεπε να είναι σε άλλο επίπεδο, στο πόσες δηλ. εμπορικές αμαξοστοιχίες θα μπορούσαν να διακινούνται απευθείας από το λιμάνι της Πάτρας με κατεύθυνση τον ευρωπαϊκό βορά, και πόσες εκφορτώσεις πλοίων θα μπορούσαν να γίνονταν σε ελληνικά τρένα από τα λιμάνια Αιγίου, Κιάτου, Κορίνθου, αντ’ αυτής επί μία δεκαπενταετία τουλάχιστον ανακυκλώνεται η ίδια συζήτηση: Υπομονή, το τρένο έφτασε στο Κιάτο. Υπομονή, σύντομα θα φτάσει στο Ξυλόκαστρο. Υπομονή, σύντομα θα το δούμε στη Ακράτα. Υπομονή, η υπογειοποίηση του Διακοπτού τελείωσε. Υπομονή, οι σταθμοί και οι στάσεις είναι έτοιμοι από το 2012. Υπομονή, τα τούνελ και η παράκαμψη του Αιγίου εδώ και χρόνια είναι έτοιμα. Υπομονή, η Παναγοπούλα είναι (σχεδόν) έτοιμη. Υπομονή, μέσα στο 2015 θα δημοπρατηθούν άλλα 10 χλμ… Και τα χρόνια περνάνε, με αλλεπάλληλες ανανεώσεις χρόνου. Αρχικός σχεδιασμός: Κιάτο – Αίγιο, ολοκλήρωση το 2009. Άντε το 2010, γιατί φταίξανε ενστάσεις τοπικών κοινωνιών. Άντε το 2011, γιατί φταίξανε τα οικονομικά προβλήματα των κατασκευαστών. Άντε το 2012, γιατί φταίξανε οι ενστάσεις «αντιπάλων» κατασκευαστών. Άντε το 2013, γιατί φταίξανε τα έργα στο Θολοπόταμο που πνίξανε την Αιγείρα. Άντε το 2014, γιατί εμποδίζανε τα αρχαιολογικά ευρήματα. Άντε το 2015, γιατί φταίξανε οι καθυστερημένες απαλλοτριώσεις. Άντε το 2016, γιατί φταίξανε προβλήματα χρηματοδότησης. Άντε το 2017 γιατί… κλπ. κλπ. κλπ. Σε γενικές γραμμές, πάντοτε κάτι φταίει. Είτε αυτό ονομάζεται έλλειψη εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού, είτε ατολμία αντιμετώπισης μιας καταστροφικής «τριτοκοσμικής» γραφειοκρατίας, είτε σύγχυση αρμοδιοτήτων, είτε έλλειψη ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών… είτε, είτε… Θα μπορούσε, βέβαια, όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις να ενσωματωθούν στο εξής ρητορικό ερώτημα: «Τελικά, το έργο τού νέου σιδηροδρομικού δικτύου Κορίνθου - Πατρών, είναι έργο που υλοποιεί η κεντρική εξουσία ή έργο που το διαχειρίστηκαν οι κατά τόπους παράγοντες εξουσίας…;» Με άλλα λόγια «Υπήρξε και πόσο επηρέασε, ένα αόρατο πολιτικό «μπρα ντε φερ» μεταξύ κεντρικής εξουσίας και τοπικής αυτοδιοίκησης, χρησιμοποιώντας δίκαια τοπικά αιτήματα, αναλόγως εκλογικών σκοπιμοτήτων ;» Όμως, σε κάθε περίπτωση, το θέμα είναι πολύ πιο περίπλοκο. Για να εξαχθεί κάποιο ασφαλές συμπέρασμα για το «τις πταίει» στο σχεδιασμό τού σύγχρονου σιδηροδρόμου, θα πρέπει όσοι ενεπλάκησαν τις περασμένες δεκαετίες με την περιφερειακή – πολιτική διαχείρισή του, να ερωτηθούν, αν ασχολήθηκαν σε βάθος με την διερεύνηση της τοπικής ιστορίας, της γεωμορφολογίας, τους τουριστικούς και αρχαιολογικούς προορισμούς, τους περιφερειακούς συγκοινωνιακούς κόμβους, τους υπάρχοντες και μελλοντικούς χωροταξικούς σχεδιασμούς, τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής κατά μήκος της παραλιακής βόρειας Πελοποννήσου. Πασιφανές, ότι το εν λόγω ερώτημα θα μείνει στο διηνεκές αναπάντητο… Με το σκεπτικό αυτό, λοιπόν, ας ξεκινήσουμε από τη φράση «τις πταίει» τού Τρικούπη, ο οποίος σε πέντε χρόνια -δανειζόμενος 250 εκατομ. φράγκα- ένωσε την Πάτρα και την Αθήνα με γραμμή μικρότερη των τότε διεθνών σιδηροδρομικών προδιαγραφών, τονίζοντας ότι λόγω μεγάλου κόστους η μεγαλύτερη γραμμή θα κατασκευαζόταν αργότερα… Τότε κατασκευάσθηκαν και οι δεκάδες σταθμοί - στάσεις κατά μήκος των παραλίων του νότιου Κορινθιακού σε σημεία που, είτε ήταν κωμοπόλεις, είτε ήταν μικρά εμπορικά επίνεια της πυκνοκατοικημένης τότε ενδοχώρας. Με απλά λόγια, η σημερινή οικιστική μορφή της βόρειας Πελοποννήσου οφείλεται κατά πολύ στη μελέτη - κατασκευή του σιδηροδρόμου στα τέλη του 19ου αιώνα. Βέβαια, το «αργότερα» του Τρικούπη, ήρθε (ως σκέψη) με καθυστέρηση ενός αιώνα ! Αισίως, λοιπόν, φτάσαμε στο 1993. Τη χρονιά εκείνη, οι δεκάδες παραθαλάσσιες Κοινότητες εκατέρωθεν του Κορινθιακού Κόλπου, έγιναν αποδέκτες ενός ογκωδέστατου βιβλίου, με το συνοδευτικό έγγραφο του αρμόδιου Υπουργείου που ζητούσε να ενημερωθούν οι δημότες και οι τοπικοί φορείς επί του περιεχομένου και να αποσταλούν τυχόν προτάσεις ή ενστάσεις... Ουσιαστικά, τότε εισήχθη -με πλάγιο τρόπο- στην ελληνική πραγματικότητα μια «νέα» λέξη, αυτή της ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ, με την έννοια ότι το κράτος προτείνει στον πολίτη και ο πολίτης αντιπροτείνει… Τη μελέτη, που είχε παραγγελθεί και πληρωθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ, υπέγραφε το γνωστό γραφείο τού Θύμιου Παπαγιάννη. Τι περιείχε αυτό το βιβλίο; Ξεκινούσε με μία ...άγνωστη φράση: «Ειδική χωροταξική μελέτη Κορινθιακού κόλπου» και με μια λεπτομερέστατη περιγραφή, σπιθαμή προς σπιθαμή σκιαγραφούσε το πώς θα μπορούσε να προχωρήσει η μελλοντική αναπτυξιακή πορεία των παράλιων περιοχών περιμετρικά του Κορινθιακού… -Σήραγγες και κοιλαδογέφυρες, με τις οποίες θα παρακάμπτονταν οι Εθνικοί Άξονες (Αυτοκινητόδρομος, Σιδηρόδρομος) για να μην διχοτομούν τους ασφυχτικά δομημένους παράλιους οικισμούς. -Αυστηρές προδιαγραφές πολεοδόμησης. -Ζώνες πρασίνου, αγροτικές, ήπιας δόμησης. -Ζώνες προστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος. -Αρχαιολογικές ζώνες, με πλήρη απαγόρευση οικιστικής δραστηριότητας. κλπ… Πόσοι, όμως, ενημερώθηκαν για εκείνη την μελέτη; Με σιγουριά, μπορεί να δοθεί η εξής απάντηση: Λίγοι πληροφορήθηκαν την ύπαρξή της, λιγότεροι την «έπιασαν» στα χέρια τους, ελάχιστοι τη διάβασαν και την αξιολόγησαν. Πολλοί από αυτούς, που απλώς την «άγγιξαν», άρχισαν τη γκρίνια: «Μα είναι δυνατόν το Κράτος να πληρώνει μελέτες που περιγράφουν …παραμύθια. Άκου, λέει, να περάσουν το τρένο και την Εθνική Οδό με τρία τούνελ κάτω από τα Μάρμαρα (Αιγείρα). Δεν γίνονται αυτά στη σεισμογενή Ελλάδα…» Φυσικά, όλοι και χωρίς δεύτερη κουβέντα την απέρριψαν μετά βδελυγμίας. Όχι, επειδή φοβήθηκαν μη γυρίσει η γη …ανάποδα, αλλά για έναν πολύ - πολύ σοβαρό λόγο. Οι φραγμοί, που θα έμπαιναν στους όρους δόμησης και επέκτασης των οικιστικών ιστών, έγιναν το «κόκκινο πανί». Κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να βάλει «φρένο» στη νέα «belle epoque» -αντιπαροχής εξοχικής κατοικίας- στις ανερχόμενες Ριβιέρες του Κορινθιακού… Και έτσι, η ειδική χωροταξική μελέτη, ενταφιάστηκε με συνοπτικές διαδικασίες!...

Όταν το εύρος των περιβαλλοντικων μας ευαισθησιών είναι οσο το οπτικο μας πεδιο !

1 ΙΟΥΛ 2011. Όταν το εύρος των περιβαλλοντικών μας ευαισθησιών είναι λίγο πιο μακριά από το οπτικο-πολιτικό μας πεδίο !… Πριν μερικούς μήνες ευρισκόμενος σε εκδήλωση φορέα Ειδικών αναγκών στην Αχαϊκή πρωτεύουσα, είχα την ευκαιρία στο περιθώριο της εκδήλωσης να συνομιλήσω με αρκετούς Αχαιούς πολιτικούς - βουλευτές, περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους (κυρίως Πατρινούς). Και ενώ η κουβέντα περιστρεφόταν στο τι μέλλει γενέσθαι με τα βαλτωμένα οδικά και σιδηροδρομικά έργα, γνωστός μου Πατρινός (τέως δημοτικός σύμβουλος) με ρώτησε χωρίς περιστροφές: Τι θα γίνει, θα πάρετε κανένα σκουπίδι στην Αιγείρα και από την Πάτρα που έχει σοβαρότατο πρόβλημα… τόσα λεφτά σάς έδωσε το κράτος για ΧΥΤΑ και τον θέλετε μόνο για την πάρτη σας… Φανερά ενοχλημένος και νομίζοντας ότι μου κάνει πλάκα, απευθύνθηκα στη μικρή “πολιτική” παρέα λέγοντάς τους: -Επειδή αντιλαμβάνομαι ότι δεν γνωρίζετε τίποτα για την περιοχή τής Αιγείρας, σας προσκαλώ σε μία επίσκεψη στον ΧΥΤΑ στην Κακή Χούνη, αφού πρώτα με ξεναγήσετε εσείς στον ΧΥΤΑ τής Ωλενίας… -Τι είναι η Κακή Χούνη με ρώτησε κάποιος διπλανός (μη πολιτικός) με απορία… - Μια περιοχή στη απέναντι βουνοκορφή από το αρχαίο Θέατρο, του απάντησα… -Δεν γνώριζα ότι εκεί υπάρχει θέατρο, θα περάσω καμιά φορά να το δω, πού ακριβώς είναι η Αιγείρα, μετά την Ακράτα και πριν το Ξυλόκαστρο νομίζω... -Έχεις δει που κατασκευάζονται οι σήραγγες της Ακράτας τού Αυτοκινητόδρομο, εκεί ακριβώς ευρίσκεται η Αιγείρα, του είπα, κλείνοντας τη συζήτηση… Από τότε, κάθε φορά που έρχεται στην επικαιρότητα ο “σκουπιδοπόλεμος” της Αιγιαλείας, ο οποίος όντως έχει αγγίξει τους ευαισθητοποιημένους περιβαλλοντικά συντοπίτες ώστε να μη γίνει η Κακή Χούνη τα “Λιόσια” τής Βόρειας Πελοποννήσου, έρχεται στη μνήμη και η παραπάνω “ενοχλητική” Πατρινή συζήτηση. Τα ερωτήματα είναι πολλά και ενδεχομένως αναπάντητα… Αξίζει για την Αιγείρα και την ευρύτερη περιοχή της, το κύριο σημείο “κοινωνικοπολιτιστικού” προσδιορισμού της να είναι “η "σκουπιδιάρα" της παραλιακής Αχαΐας”, τη στιγμή που έχουμε άκρως σημαντικές αρχαιολογικές περιοχές, όμορφες παραλίες, καταπληκτικούς ορεινούς όγκους, μια πολύ ενδιαφέρουσα -προς περιπατητική εξερεύνηση- κοίτη του Κριού κ.ο.κ. Γιατί,λοιπόν, αφήσαμε την περιβαλλοντική μας ευαισθησία να εκφράζεται μόνο μέσα από τα σκουπίδια, αφήνοντας κοντινούς και μακρινούς γείτονες να θεωρούν ότι το μόνο που είναι άξιο λόγου στην περιοχή τού τέως Δήμου Αιγείρας είναι ένας "υπερσύγχρονος" Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων; Δεν είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητο το Πρόβλημα της διάσωσης, από τη φθορά τού χρόνου, του Θεάτρου τής Αρχαίας Αιγείρας; Δεν είδαμε όμως καμία "διαδήλωση" διαμαρτυρίας εδώ και δεκαετίες… Ούτε στην περίπτωση της σιδηροδρομικής χάραξης μάς βγήκε το περιβαλλοντικό μας αισθητήριο, αφού τον Απρίλιο του 2004 δεν άνοιξε "στόμα" διαμαρτυρίας κατά όλων των Πολιτικών Παρατάξεων που (από άγνοια ή αδιαφορία) μετείχαν στην Ομόφωνη ψήφιση της διχοτόμησης της Αιγείρας, πιστεύοντας ότι διχοτομούσαν το Δερβένι! Βέβαια, ούτε στον Τρικούπη τράβηξαν το αυτί οι πρόγονοί μας, όταν το 1883 έκοψε στη μέση τα χειμαδιά τής περιοχής… Θα μπορούσαμε επίσης όλοι εμείς (οι περιβαλλοντικά ευαίσθητοι) να είχαμε (έστω) ρωτήσει γιατί σε μια μέρα κόπηκαν δεκάδες ευκάλυπτοι στις εκβολές του Κριού, που είχαν φυτευτεί από τους νεολαίους του Πολιτιστικού Συλλόγου Αιγείρας στα τέλη τής 10ετίας του '70. Κόπηκαν, φυσικά, για την ανάγκη επέκτασης του Δημοτικού Σταδίου Αιγείρας. Μήπως όμως θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, έστω μερικοί, αν υπήρχε κάποια τεκμηριωμένη αντίδραση; Βέβαια, εκεί που εκτονώσαμε όλη την περιβαλλοντική μας “αγάπη” για την περιοχή, ήταν το θέμα τής διάβρωσης των ακτών. Πάμπολλες εκδηλώσεις ενημέρωσης και κλήση ειδικών επιστημόνων θα μπορούσαν… να είχαν γίνει στην Αιγείρα, ώστε να είχε σωθεί τουλάχιστον οπτικά η -μοναδικής ομορφιάς- παραλία μας και φυσικά να μην ήμασταν απόντες κατά την -χωρίς επιστημονική μελέτη- ρίψη ογκόλιθων στη θάλασσα. Τουλάχιστον, ας μας το επέβαλε η αισθητική μας, εφόσον δεν χτύπησε το καμπανάκι τής οικολογικής μας ευαισθησίας… Εν κατακλείδι, μήπως πρέπει να αναθεωρήσουμε το εύρος των περιβαλλοντικών μας ευαισθησιών λίγο πιο μακριά από το οπτικό-πολιτικό μας πεδίο…; Κ.Ρ....

ΔΕΚ. 2001 ...Τα χέρια ψηλά στη σύγχρονη πολιτική άποψη

ΔΕΚ. 2001 - "Τα χέρια ψηλά… στη σύγχρονη πολιτική άποψη"… Του Κώστα Ρόζου. Πρόσφατα, έτυχε να συμ­με­τέ­χω σε μί­α “θυελ­λώ­δη” συ­ζή­τη­ση γύ­ρω α­πό τα το­πι­κά πο­λι­τι­κά δρώ­με­να. Στην προ­σπά­θεια των συ­νο­μι­λη­τών να α­να­λύ­σουν τη τρέ­χου­σα κα­τά­στα­ση, α­κού­στη­καν πολ­λές και α­ντι­κρουό­με­νες α­πό­ψεις. Τη στιγμή εκείνην θυ­μήθη­κα κάτι που είχα μάθει στα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του ’70 ως δευ­τερο­ε­τής φοιτητής του Τμήματος Πο­λι­τι­κών Ε­πι­στη­μών της Νομικής Σχο­λής Αθηνών και α­φο­ρού­σε το μάθημα της Πο­λι­τι­κής Ε­πι­κοι­νω­νί­ας (της κατ’ ε­ξο­χήν ε­πι­στή­μης που α­να­λύ­ει τη σχέ­ση ε­ξου­σί­ας – πο­λί­τη και πολί­τη – ε­ξου­σί­ας. Η έννοια της ε­ξου­σί­ας περιέχει όλα τα είδη: Κεντρική – Πε­ρι­φε­ρεια­κή και στο προ­κεί­με­νο την Τοπική). Όταν όμως άρχισα να τους α­φη­γού­μαι την ε­πι­στη­μο­νι­κή ά­πο­ψη που είχε κα­τα­γρα­φεί πριν 25 πε­ρί­που χρό­νια (για το πώς δηλ. α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την ε­πι­κοι­νω­νί­α με­τα­ξύ διοι­κού­ντων και διοι­κού­με­νων σή­με­ρα), με διέ­κοψαν λέ­γο­ντάς μου ό­τι τα πράγ­μα­τα έ­χουν αλ­λά­ξει και η ε­πι­κοι­νω­νί­α της ε­ξου­σί­ας με τον πο­λί­τη γί­νε­ται πλέ­ον σε άλ­λες δια­στά­σεις α­φού δια­νύ­ου­με τον αιώ­να της πα­γκό­σμιας πλη­ρο­φό­ρη­σης και ο κα­θέ­νας μας έ­χει ά­με­ση (ε­λεγ­χό­με­νη;) γνώ­ση για το τι γί­νε­ται αυ­τή τη στιγ­μή στη πιο α­πό­μα­κρη γω­νιά του πλα­νή­τη. Αρ­χι­κά συμ­φώνη­σα μα­ζί τους, τους πα­ρε­κά­λε­σα ό­μως να α­πορ­ρί­ψουν τα λε­γό­με­νά μου, ε­φό­σον δεν τα α­σπά­ζο­νται, με­τά το τέ­λος της σύ­ντο­μης το­πο­θέ­τη­σής μου. Τους “πή­γα” λοι­πόν στο πα­νε­πι­στη­μια­κό έ­τος 1978 – 1979 και τους πε­ριέ­γρα­ψα έ­να μο­ντέ­λο διοί­κη­σης που α­φο­ρού­σε μι­κρές κοι­νω­νί­ες σε μί­α υ­πό α­νά­πτυ­ξη υ­πο­θε­τι­κή χώ­ρα με γε­ω­γρα­φι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρό­μοια με το χώ­ρο που ζού­με, λέγοντάς τους τα ε­ξής: Πα­ρα­τη­ρή­θη­κε ό­τι σε χω­ριά με κά­τω α­πό 5.000 κα­τοί­κους οι άν­θρω­ποι ζουν μέ­σα σε έ­να σύ­στη­μα πε­ρισ­σό­τε­ρο “κοι­νο­τι­κό” πα­ρά “κοι­νω­νια­κό”, όπου η ο­ρια­κή α­νω­νυ­μί­α δεν υ­πάρ­χει για να ε­ξα­σφα­λί­σει στον κα­θέ­να μια σχετι­κά αυ­τό­νο­μη ζω­ή. Στις πε­ρι­πτώ­σεις αυ­τές ο έ­λεγ­χος της το­πι­κής ε­ξου­σί­ας εί­ναι α­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος α­πό ό,τι σε πό­λεις ά­νω των 10.000 κα­τοί­κων. Η εκ­με­τάλ­λευση αυ­τής της ι­διαι­τε­ρό­τη­τας α­πό τους διοι­κού­ντες συ­νί­στα­ται στο να δη­μιουρ­γούν το­πι­κούς μη­χα­νι­σμούς πρα­κτό­ρευ­σης και ε­πο­πτεί­ας των πο­λι­τών ε­νώ κά­θε πρω­το­βου­λί­α της α­ντι­πο­λί­τευ­σης γί­νεται α­μέ­σως α­ντι­λη­πτή, ε­πι­ση­μαί­νε­ται και έμ­με­σα α­πο­θαρ­ρύ­νε­ται. Με αυ­τόν τον τρό­πο α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε για­τί κά­τω α­πό τέ­τοιες συν­θή­κες η “κα­τεύ­θυν­ση” της πο­λι­τι­κής ε­πι­κοι­νω­νί­ας ε­νι­σχύ­ει πε­ρισ­σό­τερο την υ­φι­στά­με­νη πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση (συ­μπο­λί­τευ­ση) πα­ρά την α­ντι­τι­θέ­με­νη σε αυ­τή πο­λιτι­κή το­πο­θέ­τη­ση (α­ντι­πο­λί­τευ­ση). Σε ο­ρι­σμέ­νες μά­λι­στα πε­ρι­πτώ­σεις που ο α­πο­κλει­σμός των πο­λι­τι­κών α­ντι­πά­λων α­πό το διοι­κη­τι­κό μη­χα­νι­σμό εί­ναι λι­γό­τε­ρο ή πε­ρισ­σό­τε­ρο γε­νι­κός οι το­πι­κοί διοι­κη­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες θε­ω­ρού­νται α­πό τους δη­μό­τες ως φορείς πραγ­μα­τι­κής πο­λι­τι­κής ε­ξου­σί­ας. Αυ­τό μπο­ρεί να έ­χει κα­τα­στρε­πτι­κές συ­νέ­πειες στην ε­ξέ­λι­ξη μιας πε­ριοχής, με την πα­θη­τι­κή α­πο­δο­χή α­πό την πλευ­ρά των διοι­κού­με­νων “πα­ντός κρα­τού­ντος” (Πλή­ρης α­δια­φο­ρί­α για τις πο­λι­τι­κές ε­ξε­λί­ξεις!) Και αυ­τό για να μη δυ­σα­ρε­στού­νται οι πα­ρά­γο­ντες και να διεκ­πε­ραιώ­νο­νται οι μι­κρο­ϋ­πο­θέ­σεις (ρου­σφέ­τια)!... Ε­δώ, με διέ­κοψε α­πό­το­μα έ­νας α­πό τους συ­νο­μι­λη­τές μου, που μάλ­λον θε­ώ­ρη­σε ό­τι ο ο­ρι­σμός “πα­ρά­γο­ντες - ρου­σφέ­τια” ί­σως α­φο­ρούσε και αυ­τόν, λέ­γο­ντάς μου: Τι εί­ναι αυ­τά που λες, δεν βρι­σκό­μα­στε στη δε­κα­ε­τί­α του 1930! Σε λί­γες μέ­ρες πα­τά­με το 2002 και τί­πο­τα α­πό τα πα­ρα­πά­νω δεν ι­σχύ­ει σή­με­ρα ε­δώ... Πα­ρα­δέ­χτη­κα τη “λαν­θα­σμέ­νη” το­πο­θέ­τη­σή μου, α­φή­νο­ντας τους υ­πολοί­πους να συ­νε­χί­σουν την πο­λι­τι­κή α­νά­λυ­ση της το­πι­κής κα­τά­στα­σης, α­φού πεί­στη­κα ό­τι η το­πο­θέ­τη­σή μου εί­ναι(;) ε­κτός τόπου και χρό­νου, μη έ­χοντας κα­μί­α σχέ­ση με τη ση­με­ρι­νή “ε­ξου­σί­α”... Με λί­γα λό­για σή­κω­σα τα χέ­ρια ψη­λά α­πέ­να­ντι στη σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­κή πραγ­μα­τικό­τη­τα, α­να­λο­γι­ζό­με­νος την “λαν­θα­σμέ­νη γνώ­ση” που μας δί­δα­σκε ο γνω­στός Κα­θη­γη­τής Πο­λι­τι­κής Ε­πι­στή­μης κ. Με­τα­ξάς! Το μό­νο που δεν ξέ­ρω πά­ντως, εί­ναι αν έ­χουν πει­στεί και οι υ­πό­λοιποι...

27 Μαΐ 2018

Ο Ιταλός Φερντινάρντο Μποέρο, αναλύει το θέμα των "Ελληνικών" μεδουσών...

O καθηγητής θαλάσσιας βιολογίας και ζωολογίας, του Πανεπιστημίου του Σαλέντο, Φερντινάρντο Μποέρο, σε συνέντευξή του στο zougla.gr, υποστηρίζει πως οι μέδουσες κάποια στιγμή μελλοντικά είναι πολύ πιθανό να αντικαταστήσουν τα ψάρια.
Διακεκριμένος επιστήμονας παγκοσμίου φήμης, μελετάει τους θαλάσσιους οργανισμούς πολλά χρόνια. Για τις επιστημονικές του έρευνες έχει βραβευθεί. Παράλληλα είναι και βασικός συνεργάτης του ιταλικού ΕΛΚΕΘΕ (Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών).
Μιλώντας για το πρόβλημα με τις μέδουσες που αντιμετωπίζει η χώρα μας τα τελευταία δύο χρόνια δίνει τη δική του εξήγηση ενώ αποκαλύπτει μεταξύ άλλων πως τη δεκαετία του 1980 η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια παρόμοια επιδρομή.
Ακολουθεί η συνέντευξη η οποία έγινε στα ιταλικά:
Δημοσιογράφος: Kύριε καθηγητά  το πρόβλημα με τις μέδουσες υπάρχει μόνο στην Ελλάδα ή και σε άλλες χώρες ; Στη χώρα μας αναζητούμε στρατηγική αντιμετώπισης, υπάρχει ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Πολλές χώρες αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα όταν εμφανίζονται οι μέδουσες. Δεν είναι μόνο η Ελλάδα. Ελπίζουν όμως ότι θα μπορέσουν να το ξεπεράσούν και οι μέδουσες θα φύγουν. Συνήθως δεν υπάρχουν στρατηγικές για την αντιμετώπιση της παρουσίας των μεδουσών.
Δημοσιογράφος: Στην Ελλάδα ποιο είναι το είδος της μέδουσας που δημιουργεί το πρόβλημα στις ακτές και γιατί έχει επιλέξει τη χώρα μας το συγκεκριμένο είδος ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Αυτή τη στιγμή αυτό που γνωρίζω είναι ότι έχετε πρόβλημα με το είδος Pelagia, αλλά δεν βλέπω να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση της παρουσίας αυτών των ειδών στην Ελλάδα. Και σίγουρα δεν μπορώ να απαντήσω από την Ιταλία όπου και βρίσκομαι. Οι μέδουσες δεν επιλέγουν σε ποια μέρη θα πάνε. Μεταφέρονται από τα ρεύματα. Αν βρουν ευνοϊκές συνθήκες, οι πληθυσμοί τους μπορούν να αναπτυχθούν. Συνήθως η παρουσία μερικών ψαριών τις ευνοεί, αλλά θα μπορούσαν να ευνοηθούν από τα φυτά, τις υδατοκαλλιέργειες και από τις ζωοτροφές διασκορπισμού. Χρειάζονται στοχοθετημένες μελέτες για να απαντηθούν αυτές οι ερωτήσεις. Δεν νομίζω ότι σήμερα, στην Ελλάδα, υπάρχουν ειδικοί για τις μέδουσες.
Δημοσιογράφος: Υπάρχουν μέδουσες οι οποίες είναι επικίνδυνες για τον άνθρωπο και ποια είδη ; 
Φερντινάρντο Μποέρο: Οι μέδουσες έχουν μικρά οργανίδια που εισάγουν το δηλητήριο στο θήραμά τους. Τα δηλητήρια δεν είναι τα ίδια και διαφέρουν από είδος σε είδος. Ορισμένα είδη έχουν ισχυρά δηλητήρια, για εμάς, άλλα όχι. Υπήρχε μόνο μία περίπτωση θανάτου. Προκλήθηκε από την πορτογαλική Physalia physalis, ένα συφονοφόρο (ένας συγγενής της μέδουσας) που επιπλέει και έχει πολύ μακρά πλοκάμια. Οι μέδουσες αυτές εισέρχονται από το Γιβραλτάρ στη Μεσόγειο. Συνήθως σταματούν στη δυτική Μεσόγειο, αλλά μπορούν επίσης να διασχίσουν το κανάλι της Σικελίας και να εισέλθουν στο Ιόνιο και στη συνέχεια στο Αιγαίο. Η Pelagia noctiluca, το είδος που είναι πολύ άφθονο σήμερα στην Ελλάδα, ήταν πολύ άφθονο ακόμη και στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το συγκεκριμένο είδος, τσιμπά αλλά δεν σκοτώνει. Είναι ένα τυπικό είδος της Μεσογείου. Πριν από 20 χρόνια, η μέδουσα Rhopilema nomadica εισήλθε στη Μεσόγειο από το Σουέζ. Δημιούργησε τεράστιους πληθυσμούς στο Ισραήλ και τώρα επεκτείνεται και στην Τουρκία, έχει φθάσει στη Μάλτα και κάποιες έχουν εισέλθει στη δυτική Μεσόγειο. Δεν αποκλείεται ότι υπάρχει το είδος και στην Ελλάδα.
Δημοσιογράφος: Στην Ελλάδα τι άλλα είδη μεδουσών συναντάμε και για ποιο λόγο ;

Φερντινάρντο Μποέρο: Για να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση, πρέπει να μελετήσουμε τη διανομή των μεδουσών. Δεν γνωρίζω εάν αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη μελέτες αυτού του είδους στην Ελλάδα. 
Δημοσιογράφος: Υπάρχει περίπτωση επικίνδυνα είδη μεδουσών να εμφανιστούν στις ελληνικές ακτές, όπως για παράδειγμα έχει γίνει στην Ιταλία ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Έχω ήδη αναφερθεί στο είδος Physalia. Εξαρτάται από το τι σημαίνει επικίνδυνο. Η πιθανότητα μια μέδουσα να σκοτώσει ένα άτομο στη Μεσόγειο είναι πολύ μικρή.
Δημοσιογράφος: Είναι πολλοί στην Ελλάδα οι οποίοι ρωτούν εάν οι μέδουσες προτιμούν τα κρύα ή τα ζεστά νερά. Δηλαδή υπάρχει περίπτωση σε μια ακτή όπου τα νερά είναι κρύα να μην εμφανίζονται ή το αντίθετο ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Οι μέδουσες που εισέρχονται από το Σουέζ έχουν συνήθως προτιμήσεις για ζεστά νερά (τροπικά) αλλά υπάρχουν και μέδουσες που προτιμούν εύκρατα νερά και άλλες που ζουν στους πόλους της γης. Υπάρχουν εκατοντάδες είδη μέδουσας και έχουν διαφορετικές προτιμήσεις. Για να απαντήσουμε σε αυτό θα πρέπει να μελετηθούν οι μέδουσες στην Ελλάδα.
Δημοσιογράφος: Αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο πρόβλημα με την εισβολή των μεδουσών εντοπίζεται στον Κορινθιακό και στον Πατραϊκό κόλπο. Όμως βλέπουμε πως μέδουσες υπάρχουν και στη Ζάκυνθο. Υπάρχει περίπτωση να γίνουν «επιδρομές» και σε άλλες περιοχές, όπως σε νησιά ή στη βόρεια και νότια Ελλάδα. Μπορεί για παράδειγμα να δούμε κάποια στιγμή μέδουσες στην Κρήτη ή στη Μύκονο ή στην Κέρκυρα ή ακόμα και στις ακτές της Αθήνας ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Εάν με ρωτήσετε τι καιρό θα κάνει τον Ιούνιο, μπορώ να σας απαντήσω ; Οι προβλέψεις για τη μετεωρολογία σταματούν σε τρεις ημέρες. Και υπάρχουν τεράστια παρατηρητήρια και μοντέλα προσομοίωσης. Δεν υπάρχει τίποτα για τις μέδουσες. Δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις. Δεν ξέρουμε.
Δημοσιογράφος: Ο κόσμος στην Ελλάδα είναι πολύ προβληματισμένος. Φανταστείτε ότι κάποιοι που έχουν σπίτι δίπλα στη θάλασσα, στις προβληματικές περιοχές δεν το επισκέπτονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού διότι δεν μπορούν να κολυμπήσουν. Εσείς είστε της άποψης ότι οι Έλληνες τα επόμενα χρόνια πρέπει να μάθουν να ζουν με τις μέδουσες τα καλοκαίρια;
Φερντινάρντο Μποέρο: Στις αρχές της δεκαετίας του '80 στις θάλασσες της Ελλάδας εισέβαλε το είδος Pelagia noctiluca. Σήμερα, η συγκεκριμένη εισβολή είναι μια μακρινή ανάμνηση. Μετά από τρία χρόνια η εισβολή τελείωσε και δεν υπήρχαν άλλες πια. Αλλά εδώ και χρόνια οι πληθυσμοί των μεδουσών είναι σταθεροί σε πολλές θάλασσες. Δεν μπορούμε να πούμε ότι το ίδιο πράγμα δεν συμβαίνει στην Ελλάδα.
Δημοσιογράφος: Εκτός όμως από τις μέδουσες υπάρχουν και άλλα θαλάσσια είδη τα οποία έχουν εισβάλει στη θάλασσα της Μεσογείου τα οποία δεν υπήρχαν πριν. Ποια κατά την άποψή σας είναι τα πιο σημαντικά και τι προβλήματα μπορούν να δημιουργήσουν ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Έχουν εντοπιστεί και αναγνωριστεί περίπου 700 είδη που έχουν εισέλθει στη Μεσόγειο, ειδικά από το Σουέζ. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των ειδών είναι τροπική. Η θερμοκρασία της Μεσογείου αυξάνεται εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Τα τυπικά μεσογειακά είδη δεν είναι συνηθισμένα σε αυτές τις συνθήκες, οι οποίες, αντιθέτως, αποτελούν ευλογία για τα τροπικά είδη. Στο Ισραήλ για παράδειγμα, τα περισσότερα είδη εμπορικού ενδιαφέροντος, τόσο ψαριών όσο και οστρακοειδών, προέρχονται από το Σουέζ. Και οι μέδουσες εισήλθαν επίσης. Ένα σχετικό πρόβλημα είναι το Lagocephalus sceleratus (λαγοκέφαλος).Είναι τοξικό και αν το φάει κανείς μπορεί να τον σκοτώσει. Ήδη κάποιοι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους λόγω της κατάποσης, ειδικά στην Τουρκία.
Δημοσιογράφος: Ποια από αυτά τα είδη έχουν εισβάλλει και στις ελληνικές θάλασσες ; Θα πρέπει να ανησυχούμε ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Τα συγκεκριμένα είδη δεν αναγνωρίζουν πολιτικά σύνορα και εξαπλώνονται στη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Για κάποια ίσως πρέπει να ανησυχούμε, για κάποια άλλα όχι πολύ.
Δημοσιογράφος: Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες εφόσον συναντήσουν στη θάλασσα μέδουσες ; Πως θα γνωρίζουν ποιο είδος είναι ή αν είναι επικίνδυνο;
Φερντινάρντο Μποέρο: Υπάρχουν αφίσες που περιγράφουν ποια είδη είναι περισσότερο ή λιγότερο επικίνδυνα. Ο κανόνας είναι να μπείτε στο νερό με τη μάσκα και να παρατηρήσετε πού κολυμπάτε. Αν δείτε μέδουσες, πρέπει να καταλάβετε αν είναι είδος που τσιμπάει ή όχι. Αν έχουν μακριά πλοκάμια, είναι καλύτερα να μείνετε μακριά. Διαφορετικά μπορούν να προσεγγιστούν χωρίς σημαντικά προβλήματα. Δεν πρέπει να τις αγγίξετε. Σε μερικούς κόλπους της Πελοποννήσου, για πολλά χρόνια καταγράφεται η παρουσία της Cotylorhiza tuberculata, είναι μια ωραία μέδουσα και κάτω από αυτή συνήθως υπάρχουν νεαρά ψάρια. Δεν είναι πολύ επικίνδυνη και μπορείτε να τη θαυμάζετε χωρίς μεγάλους κινδύνους. Μην τις αγγίζετε όμως.
Δημοσιογράφος: Συνιστάτε το κολύμπι στα βαθιά ; Το προτιμούν πολλοί πολίτες το καλοκαίρι;
Φερντινάρντο Μποέρο: Οι μέδουσες δεν έχουν προτιμήσεις σε βαθιά νερά ή ρηχά νερά. Μπορούν να σταθούν στην επιφάνεια ή στο κάτω μέρος. Εξαρτάται από τα είδη και τα ρεύματα.
Δημοσιογράφος: Ποιες περιοχές του ανθρώπινου σώματος θα πρέπει οπωσδήποτε να προστατεύονται σε περίπτωση κολύμβησης σε προβληματική ακτή ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Τα μάτια, οι μασχάλες, το εσωτερικό των ποδιών. Μια ελαφριά στολή είναι αρκετή για να προστατεύεται κάποιος από τσιμπήματα σε αυτές τις περιοχές.
Δημοσιογράφος: Η μείωση ή η απαγόρευση της αλιείας στις προβληματικές περιοχές, προτείνεται ως μέτρο για τις μέδουσες. Υπάρχουν όμως πολλοί ψαράδες στην Ελλάδα όπου και ζουν από αυτή τη δουλειά. Τι απαντάτε σε αυτούς τους ανθρώπους ;
Φερντινάρντο Μποέρο: Οι μέδουσες παίρνουν τη θέση των ψαριών, επειδή η υπεραλίευση έχει εξαντλήσει τα αποθέματα στις θάλασσες. Η υπεραλίευση και η τεράστια ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνθήκες ευνοϊκές για την ανάπτυξη μεγάλων πληθυσμών μεδουσών. Απαιτούνται εις βάθος μελέτες για να απαντηθούν αυτές οι ερωτήσεις._